SỨC KHOẺ : Tai biến mạch máu não hay đột quỵ (Stroke)

Trương Thanh Long

Sưu tầm - Biên soạn - Bình Luận

Nếu không sơ cứu đúng cách và chữa trị kịp thời bệnh nhân đột quỵ sẽ dễ bị những di chứng nặng nề, thậm chí dẫn tới tử vong. Vì bệnh đột quỵ là căn bệnh cấp tính, đột ngột, có tính chất nguy hiểm cao. Vì thế ai cũng cần nắm vững cách phát hiện và xử lý căn bệnh này kịp thời để cấp cứu cho bệnh nhân. "Khi chưa biết đây là tình trạng thiếu máu não hay suất huyết não mà vẫn cố hạ huyết áp quá sớm vô tình chúng ta đã làm hại bệnh nhân, do lưu lượng máu sẽ giảm đột ngột và triệu chứng càng xấu đi, và khuyên người nhà bệnh nhân chỉ cần cố gắng giữ thông thoáng cho bệnh nhân, để bệnh nhân thở và đưa bệnh nhân đến bệnh viện càng sớm càng tốt”, và hãy tham khảo tài liệu sau đây để biết nhận ra người sắp bị đột quỵ

Tai biến mạch não là gì?

Tai biến mạch não hay đột quỵ (tiếng Anh gọi là stroke, tiếng Pháp gọi là accident vasculaire cérébral ) là tình trạng bệnh lý do tổn thương mạch máu não. Bệnh xảy ra khi việc cung cấp máu lên một phần của não bột bị ngừng trệ đột ngột.

Đột quỵ có thể xảy ra do 2 nguyên nhân thường xảy ra :

1. nhồi máu não (tắc mạch) làm ngừng trệ dòng máu lên nuôi não như thiếu máu não (Ischemia)

2. chảy máu não (vỡ mạch - hemorrhagia) làm cho máu trong lòng mạch thoát ra bên ngoài tràn vào mô não phá hủy và chép ép mô não.

 Đột quỵ là căn bệnh cấp tính, đột ngột, có tính chất nguy hiểm cao. Bệnh có thể khiến cho phần não liên quan bị tổn thương, không thể hoạt động được.

Người bị đột quỵ rơi vào tình trạng bỗng dưng đổ gục xuống, hôn mê, đối mặt với di chứng tàn tật, thậm chí tử vong.

Chính vì tính chất nguy hiểm của căn bệnh này, nên việc phòng ngừa nguy cơ xảy ra đột quỵ rất quan trọng. Đồng thời, việc phát hiện sớm những dấu hiệu của chứng bệnh này là cực kỳ quan trọng để giảm thiểu những biến chứng nguy hiểm của bệnh, rút ngắn thời gian điều trị bệnh.

Dấu hiệu của bệnh đột quỵ

Do chứng bệnh này không có triệu chứng báo hiệu kéo dài nên không ai có thể biết trước mình sẽ bị đột quỵ.

Chính vì thế, bạn hãy nắm vững những dấu hiệu sau đây là có thể phát hiện sớm chứng đột quỵ ở bản thân hay những người xung quanh để có thể cấp cứu kịp thời.

- Dấu hiệu ở thị lực: Thị lực giảm, nhìn mờ dần cả hai mắt hoặc một mắt, tuy nhiên biểu hiện này không rõ ràng nên bên cạnh khó nhận ra. Chỉ có người bệnh khi nhận thấy mình có dấu hiệu này thì nên yêu cầu được cấp cứu ngay.

- Dấu hiệu ở mặt: Mặt có biểu hiện thiếu cân xứng, miệng méo, nhân trung hơi lệch qua một bên so với bình thường, nếp mũi má bên yếu bị rũ xuống. Đặc biệt khi người bệnh nói hoặc cười thì sẽ thấy rõ dấu hiệu méo miệng và thiếu cân xứng trên mặt.

- Dấu hiệu ở tay: Cảm giác của người bị đột quỵ là tay bị tê mỏi, khó cử động, khó thao tác. Ngoài ra thì người bệnh cũng cảm thấy đi lại khó khăn, không nhấc chân lên được.

- Dấu hiệu qua giọng nói: Người bị đột quỵ có thể gặp triệu chứng nói ngọng bất thường, môi lưỡi bị tê cứng, miệng mở khó, phải gắng sức thì mới nói được.

- Dấu hiệu qua nhận thức: Người bệnh có biểu hiện rối loạn trí nhớ, không nhận thức được, mắt mờ, tai ù không nghe rõ.

- Dấu hiệu ở thần kinh: Người bệnh cảm thấy nhức đầu dữ dội. Đây là triệu chứng nặng và khá phổ biến của bệnh đột quỵ, nhất là người bệnh có tiền sử bị đau nửa đầu.

Cách phòng ngừa bệnh đột quỵ

- Ổn định huyết áp ở những người mắc bệnh huyết áp cao: Huyết áp cao là nguyên nhân chính gây đứt mạch máu não, vì thế bệnh nhân cần được điều trị để ổn định huyết áp, tránh nguy cơ đột quỵ.

- Ổn định đường huyết: Bệnh tiểu đường là yếu tố gây mảng xơ vữa động mạch lớn, dẫn đến thiếu máu ở não. Ổn định đường huyết cũng là cách để phòng ngừa bệnh đột quỵ.

- Kiểm soát cholesterol trong máu.

- Bỏ thuốc lá: Thuốc lá là nguyên nhân chính gây bệnh mạch máu não. Ngừng hút thuốc lá là đã giảm thiểu nguy cơ rất lớn gây đột quỵ.

- Thiết lập một chế độ ăn uống lành mạnh với nhiều rau xanh, ít dầu mỡ, ít cholesterol và muối.

- Thường xuyên vận động để rèn luyện thể chất.

- Ổn định trọng lượng cơ thể.

- Thực hiện đi kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Xử trí

Cần phải đưa người bệnh vào viện để được chẩn đoán và điều trị thích hợp. Đối với người bị tai biến, thời gian là vàng, mạch máu đông hoặc vỡ phải được xử lý thật nhanh để đề phòng các biến chứng như liệt toàn thân, bại não, v.v. Khi người có các triệu chứng sau cần phải chú ý và đưa đến bệnh viện ngay lập tức:

Các triệu chứng xảy ra đột ngột

1. Đột ngột thấy tê cứng ở mặt, tay hoặc chân – đặc biệt là tê cứng nửa người
2. Đột ngột nhìn không rõ (Thị lực giảm sút)
3. Đột ngột không cử động được chân tay (Mất phối hợp điều khiển chân tay)
4. Đột ngột không nói được hoặc không hiểu được người khác nói
5. Đầu đau dữ dội

Phụ nữ có thể có các biểu hiện đặc trưng sau:

1. Đột ngột đau ở mặt hoặc chân
2. Đột ngột bị nấc
3. Đột ngột cảm thấy buồn nôn
4. Đột ngột cảm thấy mệt
5. Đột ngột tức ngực
6. Đột ngột khó thở
7. Tim đập nhanh bất thường

Ghi chú: Xin nhấn mạnh chữ đột ngột để chỉ các triệu chứng xảy ra bất thường, không do các yếu tố bên ngoài.

Những việc có thể làm trước khi xe cấp cứu tới

• Quan sát và hỏi bệnh nhân để biết bệnh nhân còn tỉnh táo (ý thức bình thường) hay lẫn lộn, lơ mơ hoặc hôn mê (rối loạn ý thức). Kèm theo dấu hiệu đại tiểu tiện không tự chủ chứng tỏ bệnh nhân đã mất ý thức.

• Nếu bệnh nhân còn tỉnh: cần để bệnh nhân nằm yên tĩnh và gọi cấp cứu đến để đưa bệnh nhân vào bệnh viện lớn có uy tín về cấp cứu tai biến mạch máu não
• .Nếu bệnh nhân hôn mê: cần xem bệnh nhân đang còn thở bình thường, thở nhanh, thở chậm, hay đã ngừng thở..., vì cấp cứu hô hấp là việc đầu tiên phải làm để đảm bảo đủ oxy cho tim và cho não. Nếu toàn bộ não thiếu oxy quá 3 phút thì dù cho cấp cứu tim đập lại cũng không cứu được não, y học gọi là mất não, hoặc chết não.

• Kiểm tra nhịp tim và huyết áp ngay nếu có thể.

Đặc biệt lưu ý với người nhà hoặc người chứng kiến bệnh nhân đột quỵ não:

• Bệnh nhân đột quỵ não có thể bị một trong hai dạng: chảy máu não do vỡ mạch hoặc nhồi máu não do tắc mạch. Hai bệnh này đối nghịch nhau hoàn toàn về nguyên nhân, cơ chế và cách điều trị. Các bác sỹ chuyên khoa cũng không thể chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài để xác định chẩn đoán. Vì vậy, không được mạo hiểm tự điều trị cho bệnh nhân dù chỉ là các động tác như bấm huyệt nhân trung, châm cứu, đánh gió... Những tác động đó có thể làm trầm trọng hơn tình trạng bệnh của bệnh nhân mà chúng ta vô tình không biết.
• Thực hiện hô hấp nhân tạo (CPR), nếu cần phải dùng miệng thổi hơi vào miệng bệnh nhân (hô hấp miệng-miệng) nếu thấy bệnh nhân ngừng thở.
• KHÔNG ĐƯỢC cố di chuyển đầu, cổ bệnh nhân, trong trường hợp tai nạn, đầu hoặc cổ có thể bị gãy hoặc bị thương. Để bệnh nhân trong tư thế thoải mái. Nới lỏng quần áo.
• KHÔNG ĐƯỢC cho bệnh nhân ăn hoặc uống. Tai biến khiến cho người bệnh không thể nuốt và sẽ gây nghẹn.
• KHÔNG ĐƯỢC dùng ax-pi-rin (aspirin). Mặc dù ax-pi-rin có thể làm giảm cục máu đông trong trường hợp tai biến tắc động mạch nhưng cũng có thể gây chảy máu trong nếu là tai biến vỡ mạch máu. Nếu người bệnh đã uống ax-pi-rin trong ngày, cần phải báo với bác sỹ cấp cứu.
• Thở sâu. Thở chậm và sâu giúp bệnh nhân bình tĩnh và đưa máu lên não nhiều hơn. Để người bệnh nằm xuống và nói chuyện với người bệnh để họ bình tĩnh.
• Giữ đầu mát và thân ấm. Nếu có đá lạnh, có thể chấm nhẹ qua đầu người bệnh để giữ mát. Bọc đá trong khăn để không quá lạnh. Giữ mát đầu để giảm phản ứng phù nề khi tai biến và có thể giúp người bệnh đỡ cảm thấy đau đầu. Giữ thân ấm bằng áo khoác hoặc chăn sẽ giảm được nguy cơ co giật (sốc).
• Có thể liên hệ với một trung tâm y tế hoặc với bác sỹ thần kinh để được tư vấn sớm trước khi đưa bệnh nhân đến bệnh viện.

Bình luận

Cuộc sống công nghiệp trong thành phố khiến cho cuộc sống của đa số dân cư thành thị có thay đổi đáng kể nhất là vài năm trở lại đây. Bia, rượu cộng với thức ăn chứa nhiều dầu, mỡ như phô-mai, lòng đỏ trứng, thịt, lạp xường và các chất béo khác được sử dụng quá nhiều và những cơn stress do công việc căng thẳng, bệnh tiểu đường và các thuốc ngừa thai chính là những yếu tố gây tăng nguy cơ bị Tai biến mạch máu não.

Tại Khoa Cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy ngày nào cũng có bệnh nhân nhập viện vì bị đột quỵ

Cuộc sống này đang làm phát triển bệnh Tai biến mạch máu não, không còn chỉ những người bệnh ở tuổi 50-60 tuổi phải nhập viện, những bệnh nhân trẻ tuổi hơn rất nhiều cũng lần lượt xuất hiện. Số bệnh nhân nội trú vì bệnh Tai biến mạch máu não tăng 1.7 – 2.5% mỗi năm trong 3 năm trở lại đây.

Hiện nay, tại Việt Nam, số người bị đột quỵ ngày càng tăng, hằng năm có khoảng 200.000 người mắc phải bệnh và tỉ lệ tử vong là 50%.Với tỉ lệ tử vong rất cao và để lại nhiều di chứng nặng nề, vì vậy mọi người nên việc phòng bệnh và xử lý kịp thời khi có những dấu hiệu xảy ra khi đột quỵ là rất quan trọng. Tổ chức y tế thế giới xếp tai biến mạch não ở vị trí thứ hai trong các bệnh gây tử vong cao hiện nay.

Tại khoa thần kinh của Bệnh Viện Chợ rẫy, cứ 650 người ngập viện thì có 400 người bị đột quỵ. Trong số những bệnh nhân tai biến còn sống sót có hơn 90% bị liệt nữa người, giảm trí nhớ, mất khả năng đọc, viết… và họ cần luyện tập phục hồi chức năng thời gian dài, do đó trở thành gánh nặng cho gia đình, cộng động. Khi nắm được kiến thức phát hiện và xử lý khi người thân bị đột quỵ là cách bạn quan tâm chăm sóc khỏa của bạn thân và những người xung quanh và phòng ngừa được đột quỵ

PHONG TỤC : Ý Nghĩa Vu Lan – Báo Hiếu

Trương Thanh Long

Sưu tầm - Biên soạn - Bình Luận

Vu lan còn được hiểu là lễ báo hiếu, là một trong những ngày lễ chính của Phật giáo. Lễ này trùng với Tết Trung nguyên của người Hán, và cũng trùng hợp với ngày Rằm tháng 7 Xá tội vong nhân của phong tục Á Đông. Theo tín ngưỡng dân gian, vào ngày này, mọi tù nhân ở Địa ngục có cơ hội được xá tội, được thoát sanh về cảnh giới an lành; và là ngày mở cửa ngục, ân xá cho vong nhân nên có lễ cúng Cô Hồn (vào buổi chiều) cho các vong linh không nhà cửa không nơi nương tựa, không có thân nhân trên Dương thế để thờ cúng.

Sự tích

Xuất phát từ sự tích về Bồ tát Mục Kiền Liên đại hiếu đã cứu mẹ của mình ra khỏi kiếp ngạ quỷ. Vu Lan là ngày lễ hằng năm để tưởng nhớ công ơn cha mẹ của kiếp này và của các kiếp trước.

Theo kinh Vu Lan thì ngày xưa, Mục Kiền Liên đã tu luyện thành công nhiều phép thần thông. Mẹ ông là bà Thanh Đề đã qua đời, ông tưởng nhớ và muốn biết bây giờ mẹ như thế nào nên dùng mắt phép nhìn khắp trời đất để tìm. Thấy mẹ mình, vì gây nhiều nghiệp ác nên phải sanh làm ngạ quỷ, bị đói khát hành hạ khổ sở, ông đã đem cơm xuống tận cõi quỷ để dâng mẹ. Tuy nhiên do đói ăn lâu ngày nên mẹ của ông khi ăn đã dùng một tay che bát cơm của mình đi không cho các cô hồn khác đến tranh cướp, vì vậy khi thức ăn đưa lên miệng đã hóa thành lửa đỏ.

Mục Liên quay về tìm Phật để hỏi cách cứu mẹ, Phật dạy rằng:

"Dù ông thần thông quảng đại đến đâu cũng không đủ sức cứu mẹ ông đâu. Chỉ có một cách nhờ hợp lực của chư tăng khắp mười phương mới mong giải cứu được. Ngày rằm tháng bảy là ngày thích hợp để cung thỉnh chư tăng, hãy sắm sửa lễ cúng vào ngày đó".

Làm theo lời Phật, mẹ của Mục Liên đã được giải thoát. Phật cũng dạy rằng: chúng sanh ai muốn báo hiếu cho cha mẹ cũng theo cách này (Vu-Lan-Bồn Pháp). Từ đó, ngày lễ Vu-lan ra đời.


Truyền thống lễ nghi

Trong một số nước Á Đông, ngày lễ này thường được tổ chức vào ngày 15 tháng 7 (Âm lịch), để tỏ hiếu với cha mẹ, ông bà và cũng để giúp đỡ những linh hồn đói khát.

Ngoài ra, còn có cúng dường, làm phước, phóng sinh, bố thí để hồi hướng công đức cho cha mẹ.

Trung Quốc

Trong văn hóa Trung Hoa, ngày rằm tháng bảy âm lịch thuộc Tiết Trung Nguyên và được gọi là Ngày ma (hồn người chết) và tháng thứ bảy nói chung được coi là Tháng ma, trong đó những con ma và linh hồn, bao gồm cả của tổ tiên đã qua đời, đến từ các cõi âm. Cùng với lễ Thanh minh (vào mùa xuân) và Trùng cửu (vào mùa thu), con cháu còn sống tỏ lòng tôn kính đối với tổ tiên đã qua đời của họ, trong Lễ hội hồn ma, người chết được cho là về thăm những người sống.

Lễ hội Vu Lan tại Hong Kong

Vào ngày thứ mười lăm, cõi thiên đàng và địa ngục và cõi người sống mở cửa và cả tín đồ Đạo giáo và Phật giáo sẽ thực hiện các nghi lễ để chuyển hóa và giải oan khổ của người quá cố. Trọng tâm cho Tháng âm hồn là tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, nơi mà theo truyền thống hiếu thảo của con cháu đối với tổ tiên của họ kéo dài ngay cả sau khi tổ tiên đã qua đời. Các hoạt động trong tháng này sẽ bao gồm việc chuẩn bị thực phẩm cúng dường nghi lễ, đốt hương, đốt giấy vàng mã, một dạng hiện vật bằng giấy như quần áo, vàng và hàng hóa tốt khác để cúng dường tổ tiên khi họ về thăm. Bữa ăn được chuẩn bị chu đáo (thường là ăn chay) sẽ được phục vụ với các ghế trống cho mỗi người quá cố trong gia đình và đối xử với những người đã chết như thể họ vẫn đang còn sống.


Việt Nam

Tại Việt Nam, việc cúng Rằm tháng Bảy bao giờ cũng phải cúng ở chùa (thờ Phật) trước, rồi mới đến cúng tại gia. Lễ này thường được làm vào ban ngày, tránh làm vào ban đêm, khi Mặt Trời đã lặn.

Ngoài ra, theo truyền thống tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong dân gian, ngày này là ngày "Xá tội vong nhân" nên nhiều nhà có mâm cơm cúng trước nhà, để cúng những vong linh bơ vơ không gia đình, còn gọi theo dân gian là "cúng cô hồn, "cúng thí thực" (tặng thức ăn).

Vào ngày này, mọi gia đình đều cúng hai mâm: cúng tổ tiên tại bàn thờ tổ tiên và cúng chúng sinh (cúng thí thực hay cúng cô hồn) ở sân trước nhà hoặc trên vỉa hè (nếu đường rộng), thời gian cúng có thể là vào buổi sáng, trưa hoặc chiều.

Trên mâm cúng tổ tiên, gia đình bày đặt một mâm cỗ mặn, tiền vàng và cả những vật dụng dành cho người cõi Âm tức đồ mã làm bằng giấy có tính tượng trưng nhưng hình dạng giống như đồ thật như quần áo, giày dép, áo bào, cung điện, ngựa, các vật dụng trang sức..., mũ kepi, người giúp việc ... đến những vật hiện đại: nhà cao tầng, xe ô tô, xe máy, điện thoại... để cho người cõi Âm có được một cuộc sống tiện nghi giống như người Dương trần. Những đồ lễ đó thường được làm tại các cơ sở sản xuất (nổi tiếng là khu phố vàng mã ở Chợ Lớn được vận chuyển đi khắp các tỉnh thành.

Mâm cơm cúng ngoài trời, tại Huế

Trên mâm cúng chúng sinh thì lễ vật gồm có: quần áo chúng sinh với nhiều màu sắc (xanh lam, xanh lá mạ, vàng, hồng...), các loại bỏng ngô, chè lam, kẹo vừng, kẹo dồi, bánh quế, cháo, tiền vàng, cốc nước lã hoặc rượu (có thể thêm nước ngọt, bia nếu có điều kiện), cốc gạo trộn lẫn với muối (cốc này sẽ được rắc ra vỉa hè hoặc sân nhà về bốn phương tám hướng sau khi cúng xong), ngô, khoai lang luộc, cháo hoa... và những lễ vật khác dành cho những cô hồn, ma đói không nơi nương tựa. ở chùa khi cúng chúng sinh xong người ta thường gọi những đứa trẻ xung quanh đến rồi cho chúng cùng nhảy vào tranh cướp những vật cúng: như bỏng, oản... tượng trưng cho những cô hồn...

Tại các chùa và hội đoàn Việt Nam, vào ngày lễ Vu Lan thường có nghi thức "Bông hồng cài áo", là cài bông hồng cho những ai còn mẹ và bông trắng cho những ai mất mẹ, nhắc nhở về lòng hiếu thảo và tình người. Nghi thức này do thiền sư Nhất Hạnh khởi xướng trong cuốn sách viết năm 1962.

Một số địa phương có tục lệ riêng như ở Quy Nhơn thì dân chúng xếp thuyền giấy rồi thả ra biển để tưởng nhớ những ai ra khơi rồi mất tích như hồi thập niên 1980-90 với nạn thuyền nhân vượt biên.

Vào "tháng cô hồn", người Việt Nam theo phong tục tin là tháng không may mắn và có những điều kiêng kỵ như không mua sắm, không đi chơi đêm, không nhổ lông chân, không phơi quần áo, không bơi lội… và tùy vùng còn có thêm những kiêng kỵ khác như không khai trương, mở cửa hàng, lập gia đình, xây nhà,... Nhiều người còn kiêng cữ và ăn chay trong tháng 7 nên các hàng quán bán thức ăn mặn và rượu bia như tại Thành phố Sài Gòn, buôn bán ế ẩm và thường đóng cửa sớm.


Nhật Bản

Tại Nhật Bản ngày lễ này được tổ chức vào ngày 15 tháng 8 dương lịch, gọi là Obon hay là Bon, thường kéo dài 3 ngày. Vào những ngày này, người Nhật thường có hỏa thiêu lễ vật và vào đêm cuối, thả những chiếc đèn nổi trên sông để hướng dẫn linh hồn người quá cố.

Lễ vật đặt ở bờ sông và sẽ được đốt vào đêm cuối, tại Nhật

Theo truyền thống, kết hợp với một lễ hội múa dân gian, mỗi địa phương có sự tổ chức khác nhau. Để tỏ những ước nguyện của mình, người ta viết ước nguyện rồi treo vào cây trúc với mong ước điều ước đó sẽ trở thành hiện thực.


Bảng các ngày lễ âm lịch quan trọng

Bình Luận

Mùa hiếu hạnh lại đến, gợi lên cảm xúc trào dâng về mẹ cha – những người đã tạo tác ra ta, cho ta vóc hình, sự nghiệp. Dù bạn là ai, người nông phu hay bậc quyền cao chức trọng thì điểm gặp gỡ giữa chúng ta là tinh thần báo hiếu đang tuôn trào trong dòng nhiệt huyết của con tim.

PHONG TỤC : Làm lễ cúng đầy tháng cho con gái hay con trai

Trương Thanh Long

Sưu tầm - Biên soạn - Bình Luận

Để khẳng định sự tồn tại và vai trò của một thành viên mới trong gia đình cũng như gia tộc, các bố mẹ sẽ tổ chức một lễ cúng cho đứa con mới sinh của mình khi bé đã tròn một tháng tuổi. Đây là nghi thức có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với mỗi người.

Làm lễ cúng đầy tháng cho con gái hay con trai đúng cách và những thông tin cần thiết hỗ trợ rất nhiều cho các bà mẹ trong việc cúng thôi nôi cho bé, cầu mong ơn trên đất trời mang lại cho con những điều may mắn và thành công trong cuộc sống sau này. 

Thông thường, theo phong tục nước ta thì khi trẻ con được sinh ra tròn một tháng sẽ được bố mẹ làm lễ tạ ơn đất trời vì "mẹ tròn con vuông" và sau là để trình diện họ hàng nội ngoại về thành viên mới trong gia đình nhằm mong muốn mọi người đón nhận, yêu thương và che chở cho bé trong chặng hành trình dài sau này. 

Trẻ vừa mới chào đời sẽ có khá nhiều bỡ ngỡ với thế giới xung quanh nên cần lắm bàn tay nâng đỡ và hơi ấm từ người mẹ từ trong bụng cho tới khi ra đời nên việc cúng đầy tháng cho con để giúp bé dần cảm nhận được mọi thứ bên ngoài chính là điều vô cùng cần thiết đấy.

Cách tính ngày làm lễ cúng đầy tháng cho con gái hay con trai

Theo cách tính truyền thống, ngày đầy tháng của trẻ sơ sinh được căn cứ vào lịch âm và tùy thuộc vào giới tính của đứa bé. Theo đó, nếu là bé gái sẽ lùi lại 2 ngày và nếu là bé trai sẽ lùi lại 1 ngày như cách ông bà xưa vẫn nói "gái lùi hai, trai lùi một". 

Chẳng hạn, nếu bé sinh vào ngày 28/3 âm lịch thì ngày cúng đầy tháng sẽ là ngày 26/4 âm lịch nếu đó là bé gái. Nếu là bé trai thì ngày cúng đầy tháng sẽ là ngày 27/4 âm lịch . Thông thường, lễ này được thực hiện vào lúc sáng sớm hoặc chiều tối. 

Ngày nay, các bố mẹ thường căn cứ ngày sinh của con dựa trên lịch dương và ngày cúng đầy tháng là ngày trùng ngày sinh vào đúng tháng sau. 

Làm lễ đầy tháng cho bé trai, bé gái như thế nào cho đúng quy cách?

Làm lễ đầy tháng cho bé trai, bé gái, ngoài việc chuẩn bị món ăn, thức uống dùng để chiêu đãi khách, bạn còn phải chuẩn bị mâm lễ vật cúng kính 12 Mụ bà và một mâm cúng kính 3 Đức ông. 

Sau đây là danh sách 12 Mụ bà sẽ luân phiên lo việc thai sản trong 12 năm cho bé và bà mỗi bà sẽ kiêm một việc trong sinh nở giáo dưỡng :

1. Mụ bà Trần Tứ Nương, coi việc sanh đẻ (chú sinh)

2. Mụ bà Vạn Tứ Nương, coi việc thai nghén (chuyển sinh)

3. Mụ bà Lâm Cửu Nương, coi việc thụ thai (thủ thai)

4. Mụ bà Lưu Thất Nương, coi việc nặn hình hài nam, nữ cho đứa bé

5. Mụ bà Lâm Nhất Nương, coi việc chăm sóc bào thai (an thai)

6. Mụ bà Lý Đại Nương, coi việc chuyển dạ (chuyển sinh)

7. Mụ bà Hứa Đại Nương, coi việc khai hoa nở nhụy (hộ sản)

8. Mụ bà Cao Tứ Nương, coi việc ở cữ (dưỡng sanh)

9. Mụ bà Tăng Ngũ Nương, coi việc chăm sóc trẻ sơ sinh (bảo tống)

10. Mụ bà Mã Ngũ Nương, coi việc ẵm bồng con trẻ (tống tử)

11. Mụ bà Trúc Ngũ Nương, coi việc giữ trẻ (bảo tử)

12. Mụ bà Nguyễn Tam Nương, coi việc chứng kiến và giám sát việc sinh đẻ

Ngoài ra, còn có 3 Đức ông với chức năng truyền dạy nghề nghiệp cho bé trong tương lai : 

1. Thánh sư

2. Tổ sư

3. Tiên sư 

Những gợi ý về việc chuẩn bị các vật phẩm cúng lễ đầy tháng cho bé

Một số gợi ý như sau:

Cúng Mụ bà

- 3 đĩa xôi

- 3 tô chè

- 12 chén chè

- Hàng mã (giấy tiền vàng bạc)

Cúng Đức ông

- 3 chén cháo

- 1 con vịt chéo cánh luộc chín

- Hàng mã (giấy tiền vàng bạc)

- 1 tô cháo

Ngoài ra, có thể sử dụng thêm những vật cúng khác nhưng không bắt buộc:

- 12 đôi hài xanh

- 12 nén vàng màu xanh

- 12 bộ váy áo xanh

- 12 miếng trầu cánh phượng

- 12 bộ đồ chơi

- 12 con cua

- 12 con ốc

- 12 con tôm

- Bánh kẹo, hoa quả,… chia thành 12 phần bằng nhau.

Bài cúng trong lễ đầy tháng cho bé con

• Sau khi bày lễ vật, một trưởng tộc hoặc người biết thực hành nghi lễ, thắp ba nén hương khấn nguyện vài câu đơn giản như sau:
  
  "Hôm nay, ngày (mùng)… tháng… (âm lịch), ngày cháu (nội hay cháu ngoại…) họ, tên… tròn 1 tháng tuổi, gia đình chúng tôi bày mâm lễ vật này, cung thỉnh thập nhị mụ bà và tam đức ông trước về chứng minh nhận lễ, sau tiếp tục phù trợ cho cháu (tên…) mạnh tay, mạnh chân, mau lớn, hiền, ngoan, phù trợ cho gia đình an vui, hạnh phúc".

• Sau nghi thức cúng kính là nghi thức khai hoa còn gọi là "bắt miếng". Đứa bé được đặt ngay trên bàn giữa, chủ lễ rót trà thấp hương xin phép bắt miếng. Xong, bồng đứa trẻ một tay, tay kia cầm một nhánh hoa điệp (có thể hoa khác) vừa quơ qua, quơ lại trên miệng cháu bé vừa dạy những lời tốt đẹp như sau:
  
  Mở miệng ra cho có bông, có hoa,
  Mở miệng ra cho kẻ thương, người nhớ,
  Mở miệng ra cho có bạc, có tiền,
  Mở miệng ra cho xóm giềng quý mến…

• Tiếp sau là lời chúc mừng và tặng quà hoặc tiền lì xì của khách mời, của dòng họ bà con cho cháu bé và gia đình nhân ngày cháu tròn một tháng tuổi.

• Lễ đầy tháng là hình thức tín ngưỡng dân gian mang đậm dấu ấn của tín ngưỡng thờ mẫu, qua đó cho thấy tín ngưỡng dân gian nói chung luôn hướng con người không chỉ biết có hiện tại, tương lai, mà còn nhận rõ truyền thống văn hóa mang tính bản sắc của gia đình – xã hội. Đồng thời Lễ đầy tháng còn là sự biểu hiện của những ước muốn tốt đẹp của các thế hệ trước đối với các thế hệ kế thừa.

Tóm lược

Mong rằng với thông tin liên quan tới việc làm lễ cúng đầy tháng cho con đúng cách và những gợi ý vật phẩm, bạn nên tham khảo trên đây sẽ giúp ích thật nhiều và một số gợi ý cho các bà mẹ. 

Bé con sinh ra ngoài việc đảm bảo thật tốt về mặt thể chất và tinh thần thì cha mẹ cần phải biết các nghi thức cúng quẩy nhằm mang tới những điều nguyện ước tốt lành cho con trong hiện tại cũng như tương lai. 

Con trẻ khi vừa chào đời sẽ hoàn toàn lạ lẫm với thế giới xung quanh mình nên ngoài sự nâng đỡ và sưởi ấm từ cha mẹ cũng cần đến sự yêu thương và đồng hành từ họ hàng nội ngoại nên việc làm lễ cúng như thế nào cho hợp lý và đúng quy cách chính là điểu cần thiết để mọi người chấp nhận bé đến với gia tộc. 

BLOG : Hãy sống vì mình, đừng làm nô lệ cho con cái

Trương Thanh Long

Sưu tầm - Biên soạn - Bình Luận

Dịch trích dẫn triết lý sống của nữ diễn viên Jane Fonda

Con cái là phần quan trọng chứ không phải tất cả cuộc đời, vì con cái sau này cũng phải có phần đời riêng của nó. Thương con là làm bạn chứ không phải làm nô lệ cho con.

Khi qua tuổi 60, bạn không còn nhiều thời gian ở phía trước nữa, và bạn cũng không thể mang theo những gì bạn đã có, sẽ là vô ích nếu bạn vẫn bận tâm đến việc kiếm tiền và dành dụm. Bởi thế, bạn hãy chi tiêu những đồng tiền mà bạn đã cất giữ để đi du lịch, mua sắm thứ bạn thích, cho đi những gì bạn có thể và đừng quan tâm đến việc nhận lại.

Đừng nghĩ mình phải chắt bóp để sau này còn có tài sản mà chia cho các con các cháu. Nếu con cháu là những động vật ký sinh, là những kẻ nóng lòng chờ đợi bạn nhắm mắt hơn ai hết, bạn lại càng không cần phải lo lắng chuyện gì sẽ xảy ra cho chúng, hay việc bạn sẽ bị đánh giá thế nào. Bởi một khi đã trở về với cát bụi, ta sẽ chẳng còn nghe thấy bất kỳ lời khen hay tiếng chê nào nữa.

Ai rồi cũng già và thành cát bụi, còn lo gì người ta khen chê?

Thời gian mà bạn sống vui vẻ trên đời hay để tìm kiếm của cải bằng biết bao gian khó rồi cũng đến hồi phải chấm dứt. Bạn đừng lo lắng nhiều đến mối quan hệ với con cái, bởi lẽ chúng có số phận riêng của chúng, và chúng chắc chắn sẽ tìm được con đường của mình trong cuộc đời. Chớ làm nô lệ cho con cái bạn. Hãy giữ quan hệ với chúng, yêu thương và giúp đỡ khi cần thiết, nhưng đồng thời hãy bằng lòng với số của cải bạn đã dành dụm cho chúng, đừng cố thêm.

Cuộc sống dài hơn cuộc đời lao động. Hãy nghỉ hưu sớm nhất khi bạn có thể và bằng lòng với những gì bạn kiếm được. Đừng kỳ vọng quá nhiều vào con cái. Đa phần, chúng đều yêu quý bố mẹ, nhưng chúng quá bận với công việc và những ràng buộc khác mà chúng muốn quan tâm nhiều hơn. Cũng có những đứa con bất hiếu, chúng có thể tranh giành của cải ngay cả khi bạn đang còn sống và có thể là chúng muốn bạn chết sớm hơn để đoạt chiếm riêng mình. Nói chung, con cái đều cho rằng chúng đương nhiên được thừa hưởng tất cả những gì bạn đang sở hữu trong khi bạn chẳng có quyền gì với tiền bạc của chúng.

Càng lớn tuổi, bạn càng phải tự biết lo cho mình.

Vì thế, sau tuổi 50-60, bạn không cần phí sức, đừng vì để đổi lấy số của cải nhiều hơn mà phải làm việc đến lúc xuống mồ. Tiền của bạn chẳng có chút giá trị nào trước mặt thần chết. Khi nào thì chúng ta được ngừng kiếm tiền? Bao nhiêu thì đủ? 100 triệu hay 10 tỷ? Từ hàng nghìn hecta ruộng đất bạn cũng chỉ ăn được chút ít rau quả và một ổ bánh mì mỗi ngày. Từ vài ba căn nhà bạn đã xây, thực tế là bạn chỉ cần vài mét vuông cho mình: một chỗ ngủ, một chỗ nghỉ ngơi, một chỗ tắm và một chỗ làm bếp. Với chừng ấy thời gian còn lại trên đời, chỉ cần một chỗ ở, một số tiền để ăn, để mặc và một số vật dụng cần thiết khác… thế là bạn đã sống ổn rồi. Chỉ cần tâm hồn vui vẻ, hạnh phúc là được.

Gia đình nào cũng có vấn đề, bất luận là ở chế độ xã hội nào. Bạn đừng so sánh với người khác về phương diện tài chính. Đừng quan tâm đến việc ai có nhiều của cải hơn, hoặc con cái ai thành đạt hơn về vật chất, mà bạn hãy đi chơi nhiều hơn, đến cả những nơi ăn chơi mà bạn chưa có dịp đi lúc còn trẻ. Nếu có điều kiện, nhất thiết bạn phải đi du lịch nước ngoài.

Hãy đi và khám phá nhiều hơn, chứ đừng quanh quẩn đếm thời gian trôi.

Hãy nhanh chóng đặt lên bàn cân để so sánh xem ai có nhiều thời gian rỗi hơn, ai hạnh phúc hơn, ai khỏe mạnh và sống lâu hơn. Đừng bận tâm đến những điều mà bạn không thể thay đổi. Nó chẳng giúp gì cho bạn mà trạng thái tinh thần không tốt còn đẫn đến bệnh tật. Hãy tạo cho mình một tinh thần cân bằng, và hãy xác định xem điều gì khiến bạn hạnh phúc. Với chừng ấy thời gian sống khỏe mạnh và vui vẻ, bạn hãy lên cho mình một kế hoạch, rồi cứ y thế mà thực hiện. Và dù đã lớn tuổi, bạn cũng nên đề ra những mục tiêu nhỏ cho mình, chứ đừng để ngày trôi qua ngày, bạn sẽ mất hết cảm hứng sống.

Một ngày sống mà không có phút giây nào vui vẻ là một ngày mất đi. Một ngày có dù chỉ một giây phút vui vẻ là một ngày được lợi. Một tâm hồn lạc quan thì chữa khỏi bệnh tật nhanh chóng. Nhưng một tâm hồn hạnh phúc thì không có căn bệnh nào phải chữa, bởi nó không quen biết bệnh tật… Hãy giữ cho bạn một trạng thái tinh thần tốt, hãy di chuyển, ra ngoài thường xuyên, đi dưới nắng mặt trời, ăn nhiều thực phẩm chứa vitamin và khoáng chất, và hãy vượt qua mọi trở ngại để sống thêm 30-40 năm với thể lực và sức khỏe dồi dào. Sức khỏe là điều quan trọng nhất nếu bạn vẫn còn muốn mình sống có ích.

Hãy bằng lòng với những gì bạn đang có và những gì có ở xung quanh bạn. Và đừng quên bạn bè. Họ chính là sự giàu có của cuộc đời bạn. Hãy giữ mối quan hệ bạn bè lâu dài.

Bạn bè chính là sự giàu có của tuổi già.

Hãy tôn trọng một số nguyên tắc cơ bản:

- Chịu khó nghe và đừng ngắt lời.

- Hãy nói chuyện chứ đừng nhạo báng.

- Hãy cho đi mà không bận tâm đến nhận lại. 

- Hãy trả lời câu hỏi chứ đừng phản đối.

- Hãy tha thứ chứ đừng trách cứ, và đã hứa thì không được quên.

Như thế bạn sẽ không bao giờ cô đơn. Chúc bạn có một cuộc sống dài lâu và đầy đủ!

SỨC KHOẺ : Nước chanh

Trương Thanh Long

Sưu tầm - Biên soạn - Bình Luận

Chanh là loại cây được trồng rất phổ biến ở nước ta. Ngoài tác dụng giải khát, quả chanh còn là các vị thuốc chữa bệnh rất hiệu quả.

Theo Đông y quả chanh vị chua ngọt, tính bình, vào vị. Lá chanh vị cay ngọt, tính ôn. Rễ có vị đắng, tính ôn. Quả chanh có tác dụng sinh tân chỉ khát trừ thấp an thai. Dùng trong các trường hợp thử nhiệt phiền khát (cảm nắng, mất nước, khát nước, vật vã kích động); ăn kém, nhiễm độc thai nghén nôn ói, tăng huyết áp. Lá chanh có tác dụng hoà đàm, chỉ khái, lý khí, khai vị. Rễ có tác dụng chỉ khái, bình suyễn, hành khí, chỉ thống.

Uống nước chanh hàng ngày là cách dễ nhất để bổ sung lượng vitamin C cần thiết mỗi ngày cũng như giúp cơ thể hoạt động sung sức. Đặc biệt uống nước chanh buổi sáng rất có lợi cho sức khỏe.


Những tác dụng không ngờ của nước chanh khi bạn uống vào buổi sáng


1. Lợi tiểu 

Trong chanh có chứa chất chống oxy hóa D-limonene - một loại chất có tác dụng kích hoạt các enzym trong gan, giúp thúc đẩy quá trình hoạt động của gan, từ đó giúp gan đào thải chất độc hại trong cơ thể.

Hơn nữa, uống nước chanh, bạn sẽ đi tiểu nhiều hơn vì nó được coi là một chất lợi tiểu trong cơ thể, giúp làm sạch hệ tiêu hóa. Theo đó tốc độ đào thải độc tố cũng nhanh chóng hơn, giúp giữ cho đường tiết niệu của bạn khỏe mạnh.

Vì thế, nước chanh tươi được coi là có khả năng thải độc cơ thể rất tốt. Mỗi sáng uống một cốc nước chanh khiến cho mọi chất cặn bã tồn tại trong cơ thể suốt một đêm dài được thải hết ra ngoài.


2. Tăng cường hệ miễn dịch

Trong nước chanh có chứa nhiều vitamin C, đây là loại chất giúp tăng cường sức đề kháng à ngăn cản các bệnh khi thời tiết lạnh. Vitamin C có trong chanh giúp chống viêm và được sử dụng trong việc điều trị bệnh hen suyễn và các bệnh về hô hấp khác.

Ngoài ra chanh còn giúp tăng cường hấp thu sắt, đóng vai trò trong khả năng miễn dịch. Nước chanh còn chứa nhiều chất kali giúp kích thích trí não phát triển và cân bằng huyết áp.


3. Giảm cân

Nếu béo phì hay thừa cân, bạn không nhất thiết áp dụng chế độ ăn quá khắt khe, dễ dẫn tới tình trạng bị thiếu chất, hạ huyết áp.

Hơn nữa, vỏ chanh có các thớ pectin giúp giảm cân bằng cách ngăn dạ dày hấp thụ đường quá nhanh. Bạn có thể thêm vỏ chanh vào nước lọc hoặc nước chanh ấm. Tuy nhiên cần phải lưu ý rằng để giảm cân bạn nên duy trì thói quen uống một cốc nước chanh mỗi ngày kết hợp cùng chế độ ăn uống khoa học và tập luyện đều đặn.


4. Có lợi cho hệ tiêu hóa

Nước chanh không chỉ giúp giải nhiệt và thanh lọc cơ thể nhờ đẩy độc tố ra ngoài mà thành phần có trong nước chanh còn giống như nước bọt và axit có trong hệ tiêu hoá giúp gan sản xuất ra axit cần thiết cho hệ tiêu hoá của bạn. Nước chanh còn giúp giải phóng độc tố và làm giảm các triệu chứng khó tiêu, ợ chua.


5. Giảm thiểu bệnh đường hô hấp

Một cốc nước chanh ấm vào mỗi sáng sớm sẽ giúp loại bỏ các bệnh nhiễm trùng ở vùng ngực và dừng những cơn ho khan, ho gió lại. Nó cũng được cho là liều thuốc quý giá và hữu ích cho những người đang bị bệnh hen suyễn và thường xuyên bị dị ứng.


6. Giảm stress

Vitamin C có nhiều trong nước chanh là một trong những phương thuốc giúp bạn thoát khỏi tình trạng căng thẳng cho trí não và cơ thể.


7. Làm đẹp da

Vitamin C không chỉ giúp tăng cường sức đề kháng mà còn giúp chống ôxy hoá hiệu quả làm đẹp da, giảm nếp nhăn. Vitamin C giúp cho làn da khoẻ mạnh đẩy lùi một số loại vi khuẩn gây ra mụn trứng cá. Vitamin C giúp trẻ hoá làn da từ bên trong cơ thể nhờ đẩy độc tố ra bên ngoài.


8. Cách uống nước chanh vào buổi sáng

Bạn đừng nên pha nước chanh theo cách thông thường khi uống giải khát tức là pha nước chanh với đường và cho nhiều đá.

Hãy dùng một cốc nước ấm và chút mật ong để pha nước chanh. Nước ấm và mật ong cũng rất tốt cho sức khỏe, giúp diệt khuẩn và tăng sức đề kháng. Bộ ba tuyệt vời này sẽ như một chiếc áo giáp bảo vệ cho sức khỏe của bạn.


Nước chanh không phải lúc nào cũng tốt

Nhiều người bệnh uống nước chanh thay cho vitamin C vì nghĩ ở dạng tự nhiên tốt hơn mà không biết vitamin C và nước chanh hoàn toàn khác nhau.

Theo trung tâm Diện Chẩn điều khiển liệu pháp và xoa bóp Việt Nam, có 30 năm kinh nghiệm chữa bệnh cho biết, quả chanh chứa nhiều sinh tố C (40mg%) và một số sinh tố khác  như PP, B2, B1, Caroten.

Vitamin C đối với Tây y lại có giá trị rất lớn như làm bền thành mạch máu, làm ấm người, chống hoại huyết, xơ vữa động mạch, tăng cường sức đề kháng, tính miễn dịch của cơ thể... Chính vì thế, quả chanh rất được đề cao, Tây y coi đây là loại thuốc bổ tự nhiên và vô hại, thậm chí nhiều loại bệnh bác sĩ còn khuyên bệnh nhân nên uống thêm nước chanh, sinh tố C, coi như đó là một liệu pháp có giá trị cao.

Gần đây nhất ở Mỹ, các bác sĩ còn tuyên bố mỗi ngày uống đều đặn vitamin C và E thì sẽ chống được bệnh tim mạch và bệnh lão hóa vì hai sinh tố trên đều làm mềm dẻo thành mạch, chống tình trạng mệt mỏi và suy nhược, tăng sức đề kháng cơ thể.

Thật ra trong chanh, sinh tố C chỉ là một thành phần còn lại trong các thành phần khác. Chính hợp chất này ở trong  quả chanh mang tính lạnh (âm) nhất là khi nó được uống vào cơ thể từng người thì lại sinh ra phản ứng sinh lý, hóa học khác nhau.

Chẳng hạn, uống nhiều nước chanh có thể dễ gây xuất huyết và loãng máu nhưng Tây y lại chích vitamin C để làm ấm cơ thể hoặc trị bệnh xuất huyết dưới da. Hoặc một người hay nóng nhiệt trong mình (người quá dương) thì họ cảm thấy dễ chịu khi uống nước chanh.

Nhưng trái lại, đối với người âm hàn (thiếu dương khí), lạnh trong người, hay mệt mỏi mà lại dùng nhiều chanh thì càng bị lạnh thêm, mệt mỏi hơn, dễ bị cảm hàn hơn hoặc có thể cứng các khớp ngón tay, đau dây thần kinh. Đó là vì chất chua của chanh thuộc âm. Chính sự dư chất chua này làm cứng cơ, gân, viêm loét dạ dày, đại tràng.

Chanh, cam hay bất cứ loại thức uống nào cũng vậy, không hoàn toàn lợi hay hại, vấn đề là phải dùng đúng. Dù cho là thuốc bổ mà sử dụng quá nhiều cũng trở nên có hại.

DU LỊCH : Phố Tây ở Sài Gòn

Trương Thanh Long

Sưu tầm - Biên soạn - Bình Luận

Ở Sài Gòn từ lâu đã có một khu phố Tây. Và phố Tây nay đã lan vào tận các ngõ hẻm. Từ Đề Thám rẽ vào bất cứ con hẻm nào, loanh quanh lòng vòng thể nào cũng lại ra Bùi Viện, Phạm Ngũ Lão, thậm chí là Đỗ Quang Đẩu.

Một hình ảnh quen thuộc ở khu phố Tây - Ảnh: Yến Trinh

Hầu như tất cả hẻm ở phố Tây đều thông nhau, và luôn có bóng dáng các chàng trai cô gái mắt xanh tóc vàng vác balô vào ra liên tục.

Hẻm ở đây cũng ồn ào, xô bồ như bất cứ hẻm lao động nào ở Sài Gòn, có điều đặc sản tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Pháp... trộn vào nhau “tả pín lù” thì không đâu có được.

Khách sạn - phòng tập thể ở Phố Tây

Giá phòng ở khu phố Tây trung bình 12USD/đêm/người (khoảng 260.000 đồng). Nếu khách sạn được giới thiệu trên các trang du lịch nước ngoài (Trip Advisor) thì mức giá có thể đẩy lên 22 USD/đêm/người. Tuy nhiên đến mùa thấp điểm thì mức giá này có thể chạm đáy 140.000 đồng/người.

Vào mùa cao điểm của khách Tây (chủ yếu từ các nước nói tiếng Anh như Mỹ, Úc, Anh) là từ tháng 8 đến tháng 1 năm sau để tránh mùa đông, giá phòng ở khu này được đẩy lên và thường xuyên hết phòng vào ngày cuối tuần.

Trong khi đó khách du lịch Nhật, Hàn, Trung Quốc lại thường đến nhiều vào khoảng tháng 2 đến tháng 4. Và theo các chủ khách sạn, từ năm 2011 trở lại đây, lượng khách đến từ các nước Đông Nam Á cũng bắt đầu đông hơn nên việc kinh doanh dịch vụ khách sạn tương đối đồng đều giữa các mùa.

Ở đây còn có dạng phòng tập thể (dorm room) với mức giá thấp hơn, khách sẽ ở trong những căn phòng tối đa sáu người xa lạ với diện tích chừng 9m2, kê khoảng ba giường tầng và tất nhiên tài sản mạnh ai nấy giữ.


Phố Tây lúc 0 giờ

Bề ngang chưa đến 1,5m, dài khoảng 200m nhưng hẻm 104 Bùi Viện có hơn 20 nhà nghỉ guest house nằm sát nhau. Ban đêm, vừa đặt chân vào con hẻm này, khách bộ hành ngay lập tức ngợp với hàng chục bảng hiệu nhấp nháy xanh đỏ chào mời.

Các vị khách nước ngoài thích thú với văn hóa vỉa hè khi khám phá phố tây. Ảnh: Anvat.

Khác với những con hẻm ở Sài Gòn thường tĩnh lặng nửa đêm về sáng, hẻm phố Tây đặc biệt nhộn nhịp vào thời điểm này.

Lý do là dân du lịch bụi thường chọn đi vé giá rẻ và giờ đáp máy bay loại vé này luôn vào khoảng nửa đêm. 0g30 đêm đầu tháng 6, một người Mỹ vác balô cao lêu nghêu bước xuống taxi, lanh lẹ bước thẳng vào hẻm, đến nhà nghỉ anh đã đặt sẵn trên mạng Agoda. "Đây là lần đầu tiên tôi tới VN và tôi không nghĩ con đường này lại bé đến thế. Tuy nhiên, tôi thấy ngoài kia (đường Bùi Viện - PV) người ta còn đang uống bia với nhau ồn ào nên cũng không lo lắng nhiều". Phía sau anh là một tốp khách người Hàn Quốc cũng kéo vali lạch cạch trên con hẻm gồ ghề, ngó nghiêng bàn bạc, chọn lựa nhà nghỉ.

Bên trong các nhà nghỉ không ai có vẻ ngái ngủ. Vài lon bia, đĩa đậu phộng, một người Scotland đang cùng vài ba người bạn mới quen dạo đàn guitar hát ề à những bản nhạc đồng quê xứ sương mù, mặc cho những vị khách vác balô ra vào tấp nập. Anh nói “Tôi ở đây được một tháng và rất thích không khí ở đây, gần gũi, thân thiện. Tôi nghĩ VN là một nơi dễ sống”.

Trầm lắng hơn, vài vị khách khác ngồi kiểm tra email, lướt Facebook hoặc chụm đầu vào nhau tìm chỗ đi chơi. Cứ thế, phải đến chừng 3 giờ sáng không khí của dãy nhà nghỉ này mới yên tĩnh đôi phần.

Những phút thư giãn về đêm ở phố Tây - Ảnh: Y.Trinh

“Lẩu thập cẩm” hẻm

Khu vực này được phân chia khá rõ ràng: đường Đề Thám, Phạm Ngũ Lão là nơi tập trung hầu hết các công ty, dịch vụ du lịch (đặt tour, đặt xe).

Đường Bùi Viện chuyên về phòng trọ, hàng quán ăn uống. Đường Đỗ Quang Đẩu là bar, quán cà phê và các quán ăn lề đường.

Các nhà nghỉ trong hẻm yên tĩnh hơn ngoài phố, phố rực sáng ánh đèn 
và tiếng nhạc đến 1, 2h khuya. Ảnh: Shean.

Tại Bùi Viện, nếu như hẻm 104 trứ danh với vô số nhà nghỉ và chỉ cần bước ra đầu hẻm là dãy quán bia đông đúc thì hẻm 40 Bùi Viện là một không khí hoàn toàn khác.

Hẻm ở đây yên tĩnh với khá nhiều nhà hàng nhỏ nhắn, thậm chí còn có sân vườn. Tối thứ bảy, những nhà hàng VN ở đây khá đông khách, người nước ngoài đi theo từng tốp 10, 20 người.

Một phụ nữ người Úc cho biết: “Các nhà hàng ở đây giá cả cũng không đắt đỏ, chúng tôi lại có thể kê bàn ăn chung tạo không khí gia đình, món ăn VN lại ngon”.

Xích lên một chút, hẻm 175 Phạm Ngũ Lão lại là địa điểm thu hút đông đảo người Việt đi chơi phố Tây. Mỗi tối lượng khách Việt vào ra khu vực này chiếm đến hơn 2/3, tiếng Việt ở đây nhiều hơn hẳn tiếng Anh, dù đang ở trung tâm phố Tây.

Từ các quán rượu trẻ trung, quán ăn Tây bình dân, đến những quán bar tụ họp dân mê bóng đá tứ phương, đủ các đội bóng, từ M.U đến Chelsea, Barcelona, Real Madrid.

Ở đây đến chừng 4 giờ sáng, sau khi hò reo khản cổ theo từng trận cầu thì chỉ còn toàn những bản rock ballad thập niên 1970 và những người già ngồi ôn lại ký ức xưa cũ của các đội bóng...

Trái ngược với khu vực đầu đường khá sang trọng này là những hẻm nhỏ tăm tối, mờ ảo trong ánh đèn neon cuối đường Bùi Viện giao Đỗ Quang Đẩu.

Khu vực này tập trung khá nhiều quán bar, quán cà phê, nhạc mở thâu đêm suốt sáng. Các dịch vụ như xăm (tattoo), massage, spa cũng tập trung chủ yếu ở đây. Không khí đặc quánh mùi khói thuốc, bia rượu của các tay chơi và cả các “cánh bướm đêm”.

Phòng trọ ở đây thường được thuê theo kiểu “mì ăn liền”, vài giờ là trả, không ở lâu dài như đoạn trên nên giá có phần mềm hơn, chỉ dao động từ 140.000 - 250.000 đồng/đêm.

Ở hẻm với Tây

“Nhập gia tùy tục”, khách du lịch khi đã ở trong những con hẻm thì cũng bắt đầu làm quen với cuộc sống hẻm nơi đô thị nhộn nhịp này.

Dù là người nước ngoài nhưng ai nấy cũng áo thun ba lỗ, quần soọc, dép lê loẹt quẹt đi từ đầu hẻm đến cuối hẻm, vui vẻ chào hỏi như bất kỳ người VN nào ở đây, chỉ số ít người Tây đi dạy tiếng Anh ở các trung tâm ngoại ngữ là “đóng bộ” đàng hoàng.

Sáng, ngồi lẫn trong hơn chục người đang xì xụp ăn hủ tiếu, uống cà phê ở quán cóc đầu hẻm, không khó để nhận thấy những chàng trai, cô gái lần đầu lóng ngóng cầm đũa, săm soi ly cà phê cóc nhỏ xíu. Tối, Tây cũng ra đường, bày bàn ghế, mồi nhậu, rộn ràng tận khuya.

Vào những ngày lễ như Noel, năm mới, phố đông khách cả tây lẫn ta 
với các hoạt động náo nhiệt. Ảnh: Hoài Sơn.

Phần lớn người nước ngoài đến phố Tây chỉ trong hai, ba ngày, như một điểm luân chuyển để đi Campuchia hoặc đi miền Tây, ra miền Trung...

Tuy nhiên cũng có không ít người ở đây lâu, thuê phòng mức giá 2,5 - 3 triệu đồng/tháng, thường là phục vụ công việc kinh doanh, sáng tác nghệ thuật (chụp ảnh, viết sách) hoặc đi dạy.

Một người Úc đã ở khu này suốt 10 tháng qua cho biết: “Cuộc sống ở đây mỗi ngày luôn có nhiều cái mới, dịch vụ giặt ủi, ăn uống, xe cộ đi lại đều rất dễ dàng và tôi đã quen hết với những người trong khu này nên tôi nghĩ có thể mình sẽ ở đây thêm 1, 2 năm nữa”.

Người Việt trong hẻm cũng trở nên quen thuộc với khách Tây, gọi nhau, nói chuyện như hàng xóm, dù nhiều khi chỉ là tiếng Anh bồi kèm theo huơ chân múa tay.

Mùa mưa đường ngập, cả xóm Tây ta đều hô hào nhau tát nước, lội bì bõm trong nước. Những người bán hàng ở đây ít ai chào mời bằng tiếng Việt, kể cả các tiệm tạp hóa bán chai nước, hộp sữa.

Một chủ một tiệm tạp hóa nhỏ cho biết: “Khách Tây balô trả giá dữ lắm, có mấy cửa hàng tiện lợi ở ngoài kia mà họ đâu có mua, vô đây mua để cò kè giảm được đồng nào hay đồng đó!”.

Một chủ phòng cho thuê cho biết.“Đừng tưởng Tây là phải giàu! Lắm khi tôi thấy họ còn... nghèo hơn người Việt mình nữa. Đặc biệt là những Tây ở chơi VN lâu, hết tiền, ban đầu thuê phòng đẹp giá cao, sau chuyển sang phòng giá còn bằng một phần ba”.

Còn một chủ nhà có ngăn phòng chia khách nước ngoài, nói thêm: “Lừa, quỵt tiền là chuyện không hiếm ở đây. Ở được chừng một tuần họ nói lịch trình thay đổi, phải mua vé máy bay gấp nên xin lại hộ chiếu rồi đi thẳng luôn. Đến khi mình kiểm tra phòng có mấy bộ quần áo vứt lại, coi như mất trắng tiền phòng!”.

Nhận xét về phố Tây ở Sài Gòn

Bước vào những con hẻm ở phố Tây - Sài Gòn, một thế giới hoàn toàn khác hiện ra, với những căn nhà tồi tàn, dột nát, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ và thậm chí có thể sập bất cứ lúc nào.

Phố Tây là một khu phố bao gồm các con đường Đề Thám, Bùi Viện, Phạm Ngũ Lão, Đỗ Quang Đẩu thuộc quận 1. Trước đây, khu vực này vắng người nên việc giao thương buôn bán không mấy tấp nập.

Kể từ năm 2009, nơi đây trở nên đông đúc nhờ các ông bà khách là “Tây ba lô” thường xuyên lui tới, từ đó nhiều dịch vụ ăn theo như nhà hàng, khách sạn, quán bar, công ty lữ hành cùng các tiểu thương kéo đến làm ăn, buôn bán. Tên khu phố Tây cũng có từ đó

Mặt tiền các con đường ở “phố Tây” tại trung tâm TP HCM đa phần là khách sạn, nhà hàng, quán bar, cửa hàng bán hàng lưu niệm…

 ...nhưng phía sau những khung cảnh hào nhoáng đó là những khu nhà chật hẹp, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ và thậm chí có thể sập bất cứ lúc nào.

Bước vào những con hẻm ở phố Tây, một thế giới hoàn toàn khác hiện ra, với những căn nhà xuống cấp nghiêm trọng, dột nát, che tạm bợ bởi các tấm bạt, ny-lông và thùng giấy. Phía ngoài khu phố Tây lộng lẫy bao nhiêu thì bên trong lại tồi tàn bấy nhiêu

Tương tự, bên trong các con hẻm Bùi Viện, Đỗ Quang Đẩu… chỉ rộng chừng 1m, có nhiều nhà làm bằng gỗ đã mục nát, nhiều người cùng sinh hoạt trong một căn nhà nhỏ với đồ đạc chất cả ra lối đi. Càng vào sâu bên trong, hẻm càng nhỏ và chỉ vừa một chiếc xe máy.

Đi một vòng các hẻm Bùi Viện; Đỗ Quang Đẩu; Đề Thám, người ta sẽ thấy quần áo được phơi trên những bức tường phủ đầy rong rêu bụi bẩn.

Bên trong nhà ở các con hẻm, dù buổi sáng hay ban đêm cũng đều tối om, mùi hôi khó chịu bốc lên nồng nặc. Người đi vào đây phải vịn 2 vách tường, lần dò từng bước khó khăn mới đi được.

Do lịch sử để lại nênkhu phố Tây có nhiều hẻm hẹp, nhà diện tích nhỏ. Những căn nhà ở đây được xây dựng từ những năm trước 1975, bằng gỗ, nhiều căn nhà đã xuống cấp, dụng cụ nấu ăn như bếp gas, bếp than chất cùng đồ đạc dễ cháy, có nhà nấu ăn trước cửa, bên cạnh những thứ dễ bắt lửa. Thêm vào đó, hệ thống các đường dây điện chằng chịt, vá víu, cũ kỹ khiến nguy cơ cháy nổ rất cao, nhất là vào thời điểm hanh khô, đe dọa cả một khu dân cư lớn nằm giữa trung tâm TP.HCM

Trong hẻm có những căn nhà chỉ vỏn vẹn hơn 10m2 nhưng là nơi sinh sống của 5 - 6 người. Để có đủ chỗ cho các thành viên nằm ngủ, mọi vật dụng trong nhà được chất gọn lại. Nhà vệ sinh cũng xem là chỗ nấu ăn. Bà Bùi Thị Hoa (65 tuổi, một cư dân ở khu phố Tây) chia sẻ. “Gia đình tôi sống như vậy đã mấy chục năm nay. Cha mẹ nghèo khổ, giờ con cái cũng vậy, nên tất cả đều ở chung vào đây hết. Mọi sinh hoạt khó khăn, vướng víu nhưng cũng đành chịu".

Để bảo đảm an toàn về PCCC, thời gian qua UBND quận 1 cùng UBND phường Phạm Ngũ Lão cũng đã hỗ trợ kinh phí để người dân xóa nhà gỗ, nhà ván.

Được biết, năm 2005, UBND TP.HCM đã có đề án quy hoạch để xây dựng phố Tây bao gồm tuyến đường Bùi Viện, Đề Thám, Phạm Ngũ Lão, Đỗ Quang Đẩu trở thành điểm đến thân thiện, hấp dẫn, an toàn. Tuy nhiên đến nay, tiến độ triển khai vẫn giậm chân tại chỗ, chưa có nhà đầu tư nào bỏ vốn lập dự án đầu tư khu vực này. 

THẾ GIỚI : Du khách VN trộm cắp ở nước ngoài

Trương Thanh Long

Sưu tầm - Biên soạn - Bình Luận

Thời gian gần đây, tình trạng người Việt Nam ăn cắp đồ tại Thụy Sỹ, Singapore, Nhật ... lại có xu hướng gia tăng. Điều đó khiến cho hình ảnh người Việt thêm xấu xí trong mắt các bạn nước ngoài.


Du khách Việt ăn cắp hàng hiệu ở Thụy Sĩ

Tháng 7/2015, trên trang cá nhân, một hướng dẫn viên chia sẻ câu chuyện hai khách người Việt bị cảnh sát bắt giữ tại Thụy Sĩ do ăn cắp đồ trong một cửa hàng thời trang.

Theo hướng dẫn viên này, cuộc hành trình đưa đoàn khách 29 người Việt tới du lịch ở Pháp và Thụy Sĩ đã kết thúc tốt đẹp nếu không xảy ra vụ việc đáng tiếc. Hai thành viên trẻ trong đoàn bị bắt tại Zurich vì ăn cắp 3 chiếc kính mát hiệu Gucci và Louis Vuitton với trị giá khoảng 300 euro/chiếc.

Sau khi nhận được thông báo, hướng dẫn viên và người của công ty du lịch đã phải tới sở cảnh sát để tìm hiểu sự việc và yêu cầu cơ quan này giúp đỡ xử lý vụ việc ngay trong đêm vì đoàn phải bay sớm vào ngày mai. Cuối cùng, cơ quan cảnh sát đã yêu cầu nộp phạt 2.000 fanc Thụy Sĩ (tương đương khoảng 2.000 USD).

Giấy xử phạt của cơ quan chức năng

“Nghĩ mà xót xa. Tôi cảm thấy xấu hổ vì tôi cũng là người Việt Nam trong chuyến đi này. Mặc dù còn vài tour đi các nước khác nữa nhưng tôi không muốn nhận tour nữa”, anh bày tỏ.

Bình luận về câu chuyện của hướng dẫn viên này, một thành viên cho hay: “Tội nghiệp cho bạn HDV quá. Thôi đành 'mũi dại lái chịu đòn' vậy. Hy vọng sẽ không còn chuyện như vậy xảy ra trong những hành trình kế tiếp của bạn”.

Cảnh sát Thụy Sĩ lập biên bản phạt 2 du khách của Việt Nam vì tội ăn trộm

Người Việt bị bắt tại Nhật vì ăn cắp quần áo

Tháng 9/2014, truyền thông Nhật vừa đồng loạt đưa tin về vụ bắt giữ 6 người Việt, cả nam lẫn nữ. Qua điều tra, cơ quan an ninh Nhật Bản xác nhận họ đã hơn 100 lần ăn cắp quần áo Uniqlo mang về Việt Nam bán.

Vụ bắt giữ với tài khoản gần 1,9 tỷ đồng. (Ảnh: ANN News)

Theo Asahi, cơ quan cảnh sát cho hay, những người trên lần lượt bị bắt khi sau khi thực hiện các vụ ăn cắp tại cửa hàng quần áo Uniqlo tại đường Showa-ku, thành phố Nagoya, tỉnh Aichi. Nhóm đối tượng này đã thực hiện hơn 100 phi vụ trót lọt, chuyển về Việt Nam để bán lại.

Nhãn hiệu thời trang Uniqlo là một thương hiệu của Nhật Bản rất được ưu chuộng tại Việt Nam. Các loại quần áo của hãng thời trang này sau khi vận chuyển về Việt Nam được bán với giá gấp 3-4 lần.

Trước đó, Cơ quan Cảnh sát Tokyo đã bắt giữ nữ tiếp viên của một hãng hàng không VN để phục vụ điều tra việc mang hàng xách tay bị nghi có nguồn gốc trộm cắp, rồi “tuồn” từ nước này về Việt Nam theo đường hàng không.

Sau 22 ngày bị tạm giữ tại Nhật Bản để phục vụ điều tra, nữ tiếp viên đã được cơ quan cảnh sát thả.

Tấm biển cảnh cáo dành cho người Việt. (Ảnh: Vietnamnet).

Những câu chuyện về người Việt ăn cắp

Những câu chuyện về người Việt ăn cắp, như giám đốc một công ty tên tuổi ở TP.HCM, vẫn lấy trộm ô dù trong siêu thị tại Nhật, lan truyền nhanh trên mạng xã hội khiến nhiều người cảm thấy xấu hổ. Không chỉ ở Nhật Bản, mà các nước và vùng lãnh thổ khác như Thái Lan, Đài Loan cũng đều có biển cảnh báo về thói trộm cắp vặt của một số người Việt.

Cách đây không lâu, báo chí Singapore cũng đã đưa tin về vụ nhóm mười khách du lịch quốc tịch Việt Nam chuyên móc túi khách đi mua sắm và ăn trộm hàng từ các siêu thị. Trong khi rà soát nơi ở của những người này, cảnh sát tìm thấy tới 60 điện thoại di động cùng máy nghe nhạc iPods và nhiều quần áo vẫn còn nguyên giá tiền.


BÌNH LUẬN

Thời gian qua thông tin trên mạng nói đã có những hành vi vi phạm của du khách người Việt như trộm cắp đồ trong siêu thị, gây mất trật tự nơi công cộng. Các hành vi này “ảnh hưởng không tốt đến hình ảnh văn hóa của người Việt Nam ở nước ngoài”.

Tháng 7/2015, mọi người bực tức với cái tin Singapore từ chối rất nhiều phụ nữ Việt nhập cảnh. Nhưng chúng ta cảm thấy như thế nào khi đi du lịch mà bị họ đối xử kiểu vậy?

Một tấm biển cảnh báo người Việt ở Đài Loan

5 tháng và 1000 người bị trả về ngay lập tức từ Singapore

Từ trước đến giờ vẫn nghĩ du lịch Singapore rất dễ và mọi người thường chọn Singapore để du lịch vào dịp hè vì đơn giản là nó đẹp, không quá xa vì chi phí hoàn toàn phù hợp với nhiều người Việt Nam. Nhưng có ai ngờ, cũng chỉ là số ít đến đó để thực hiện những việc tệ nạn không mấy tốt đẹp nên vô tình ảnh hưởng đến việc đất nước này gây khó dễ cho du khách đến từ Việt Nam.

Nhưng điều vô lý nhất của Singapore đó chính là hành vi quy chụp và từ chối ngay cả những người đến đây với lí lịch và mục đích rõ ràng, gây ra không ít phiền toái. Phần lớn họ lại là nữ, khi mà tất cả phụ nữ Việt bị gom hết vào 1 phòng, tra hỏi, chụp hình, lăn tay,…họ là du khách không phải tội phạm.

Còn nhớ cách đây không lâu, lúc Singapore đang tổ chức Seagame, những hành động đẹp của người Việt tại đây là nhặt rác giúp họ đã được cộng đồng tán dương và họ đã gọi chúng ta là những người láng giềng đáng yêu, và đây là cách mà họ đối xử với những người láng giềng đáng yêu đó!


Nhật, Thái, Hàn,…treo bảng rêu rao người Việt ăn cắp, tham ăn, xả rác bằng cả tiếng Việt

Thêm 1 câu hỏi nữa, liệu đây là cách họ làm dịch vụ sao? Khách hàng là thượng đế nhưng có vẻ đây là một cách đuổi khéo thượng đế của họ. Chưa cần biết chất lượng phục vụ và đồ ăn của họ có ngon như thế nào, bất kì ai trong chúng ta nhìn thấy những tấm bảng này đã cảm thấy bị chạm lòng tự ái rồi.

Những lời cảnh cáo được viết bằng tiếng Việt như trên, tại nhiều quốc gia còn khiến không ít người cảm thấy buồn và xấu hổ khi hình ảnh, đất nước mình đang trở nên xấu xí trong mắt người nước ngoài.


Thái Lan từng bắt khách đến từ Việt Nam phải xòe tiền chụp hình khi nhập cảnh

Bảng thông báo phân biệt đối xử ở Thái Lan

Dẫu biết việc chứng mình tài chính khi đến Thái Lan là tất nhiên nhưng chỉ lạ ở chỗ, chỉ Việt Nam và một số nước khác bị bắt làm việc này. Hành động này chả khác nào xúc phạm người khác, một việc làm cũng tương tự như những gì đang diễn ra tại Singapore. Suốt một thời gian chúng ta la ó phản đối, phía Việt Nam cũng bắt Thái Lan giải trình và bây giờ thì yêu cầu này cũng đã bị gỡ bỏ vì chắc chắn Thái Lan cũng biết việc làm này vô duyên đến cỡ nào.

Còn nhiều điều mà du khách Việt bị phân biệt đối xử nữa, đây không hẳn là việc làm chạm lòng tự ái nhưng có ai để ý chúng ta xin Visa du lịch, thăm người thân ở một số nước cũng gặp không ít khó khăn hay không. Dù sao thì những việc này dù muốn dù không cũng đã và đang xảy ra, thay vì chúng ta “tiên trách kỉ, hậu trách nhân” đổ lỗi cho những người làm sai để nhiều người khác bị vạ lây thì ngay bây giờ hãy tự chấn chỉnh bản thân và thái độ của mình khi đi du lịch nước ngoài.

Cũng không ít ý kiến cho rằng, họ đã không tôn trọng chúng ta thì thôi, không cần đi sang nước họ làm chi, đây theo tôi không phải là cách mà chúng ta giải quyết vấn đề. Phải dùng hành động để giải quyết hậu quả, cứ trở thành một người du lịch văn hóa, dần dần những việc này sẽ không xảy ra nữa.


Tục ngữ có câu :

Một con sâu làm rầu nồi canh

Câu tục ngữ này, có ý nghĩa giáo dục rất thiết thực, là lời nhắc nhở tinh thần trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với tập thể.

Nhưng ở tục ngữ khác có câu :

Mía  sâu có đốt, nhà dột có nơi

Câu tục ngữ này lại mang ý trái ngược lại. một cây mía gọi là bị sâu thực ra nó chỉ bị hư một vài đốt chứ không phải hư cả cây mía. Và nếu nhà bị dột thì cũng chỉ có dột ở một vài chổ thôi. Như vậy câu tục ngữ muôn đề cập đến một vấn đề : trong xa hội có người xấu, cũng có người không phải xấu hoàn toàn, không thể nhận định qua một người mà kết luận đánh giá cả tập thể.

Hai câu tục ngữ trên đều là những bài học quý báu. Nó thể hiện được ý thức, đạo đức của con người. mỗi lời dạy là điều nhắc nhở chúng ta tự rèn luyện mình : phải luôn nêu cao ý thức trách nhiệm đối với tập thể và phải khách quan xem xét đánh giá những người chung quanh một cách công bằng nhằm giúp họ tránh xa cái xấu, vươn tới cái đẹp. nghiêm khắc với chính mình , rộng lượng với mọi người chính là nét đẹp đáng quý trong tâm hồn con người Việt Nam.