THẾ GIỚI : Mỹ tấn công Syria: "Phòng không S-400 Nga đọ sức tên lửa Tomahawk của Mỹ ?"

Trương Thanh Long

Sưu tầm - Biên soạn - Bình Luận

Theo Tổng hợp Internet 12/04/2018 - Theo nhận định của các chuyên gia, nhiều khả năng Nga sẽ lần đầu tiên sử dụng đến hệ thống phòng không S-400 để đánh chặn các đợt tấn công tên lửa của Mỹ vào Syria.

Nước Mỹ đã mạnh mẽ tuyên bố sẽ tấn công tên lửa đáp trả Chính phủ của Tổng thống Syria Bashar al-Assad trước cáo buộc sử dụng vũ khí hóa học giết hại dân thường tại thị trấn Douma, Đông Ghouta.

Đáp lại, Nga - một đồng minh thân cận của Syria cũng cam kết sẽ đánh chặn cả tên lửa và các phương tiện mang phóng chúng nếu Damascus bị tấn công, đặc biệt khi các căn cứ và quân nhân Nga triển khai ở Syria bị đe dọa.

Trước những diễn biến nóng bỏng của tình hình, các chuyên gia quân sự - quốc phòng và giới quan sát chiến sự Syria đã đưa ra những phán đoán về kịch bản tấn công có thể được Mỹ và đồng minh phát động trong những ngày, thậm chí là những giờ tới đây.


Tên lửa nào sẽ được Mỹ sử dụng?

Phát biểu trên kênh truyền hình Al Jazeera, Lawrence Korb - cựu Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nhận định, có rất nhiều khả năng Washington sẽ vẫn dùng đến tên lửa Tomahawk.

Loại tên lửa này đã từng được Quân đội Mỹ huy động để tấn công Syria vào tháng 4 năm ngoái để đáp trả cáo buộc chính phủ Damascus đã tấn công hóa học tại thành phố Khan Sheikhoun do phiến quân kiểm soát thuộc tỉnh Idlib.

Lầu Năm Góc đã phóng 59 quả tên lửa hành trình Tomahawk từ hai tàu chiến neo đậu trên biển Địa Trung Hải vào căn cứ không quân Shayrat ở tỉnh Homs nơi các quan chức Mỹ cho rằng đã diễn ra vụ tấn công hóa học. 6 quân nhân Syria đã thiệt mạng trong vụ tấn công đó.

Lần này nếu Mỹ phát động tấn công Syria, theo nhận định của các nhà phân tích, tên lửa hành trình Tomahawk có thể sẽ tiếp tục là công cụ chính được sử dụng.

"Theo nhiều nguồn tin, cả chính thức và không chính thức, Mỹ đã triển khai tới Địa Trung Hải và Biển Đỏ các tàu chiến mang tên lửa hành trình", Fuad Shahbazov, chuyên gia an ninh và quân sự ở Azerbaijan cho biết.

"Các vụ tấn công bằng máy bay chiến đấu cũng có thể được tính đến vì Mỹ đang vận hành nhiều căn cứ không quân lớn tại các quốc gia vùng Vịnh".

Đâu sẽ là những mục tiêu bị tấn công? 

Theo chuyên gia Shahbazov, Mỹ có rất nhiều khả năng sẽ tấn công các cơ quan chỉ huy, trụ sở đầu não của Quân đội Syria cũng như các nhà kho được cho là chứa vũ khí hóa học.

Dựa trên phân tích vị trí hoạt động của các tàu hải quân Mỹ mang tên lửa hành trình, những căn cứ, trụ sở quan trọng của Syria và của các lực lượng ủng hộ Tổng thống Assad có thể sẽ phải hứng chịu những đợt tấn công từ biển.

Tuy nhiên, chuyên gia Afzal Ashraf đến từ Trung tâm Nghiên cứu An ninh Xung đột và Khủng bố lại cho rằng, việc nội dung đăng tải trên Twitter của Tổng thống Donald Trump đề cập cụ thể tới "các tên lửa thông minh" sẽ được sử dụng có thể không phù hợp với những toan tính của các tư lệnh quân sự Mỹ và một chiến lược mới có thể sẽ được hoạch định.

"Thông thường, họ không thích tuyên bố trước những gì sẽ làm và cách thức sẽ thực hiện", ông Ashraf chia sẻ. "Vì vậy, quân đội Mỹ có thể quyết định sử dụng một phương án khác".

Cuộc tấn công Syria lần này nhằm mục đích gì?

Theo chuyên gia Korb, mục đích chính của cuộc tấn công sẽ là ngăn chặn Syria tái sử dụng vũ khí hóa học. Thế nhưng, chưa rõ liệu Mỹ có biết chắc các vị trí cất trữ loại vũ khí này hay không.

"Nếu biết được vũ khí hóa học nằm ở đâu, chắc chắn những địa điểm đó sẽ bị tấn công. Nhưng nếu mục đích chỉ như vậy thì câu hỏi đặt ra là tại sao họ không tấn công từ trước. Vì vậy, các cuộc tấn công sẽ là những mục tiêu quân sự", ông Ashraf chia sẻ.

Chuyên gia Ashraf cũng dự đoán, Mỹ chắc chắn sẽ bố trí các máy bay chiến đấu và tàu chiến hải quân cách xa phạm vi hoạt động của các lực lượng Nga.

"Dường như đó sẽ là các cuộc tấn công bằng tên lửa hành trình cùng các loại tên lửa khác từ ngoài tầm với của các hệ thống phòng không để tránh khả năng đụng độ giữa các tàu chiến và máy bay do Mỹ và Nga hậu thuẫn".

"Nếu kịch bản ngược lại diễn ra, nghĩa là một ranh giới đỏ rất lớn đã bị vượt qua và chúng ta sẽ chứng kiến cuộc chiến Nga - Mỹ ở một vùng lãnh thổ rất khó khăn. Đó là điều chưa ai thực sự chuẩn bị", ông Ashraf nhận xét.

Nga sẽ dùng hệ thống phòng thủ tên lửa nào phản công?

Theo ông Korb, phản ứng của Nga rất có thể chỉ giới hạn ở mức độ lên án công khai nếu Mỹ không tấn công vào các mục tiêu quân sự của Moscow. Tuy nhiên, chuyên gia Shahbazov lại nhấn mạnh, những cảnh báo tấn công đáp trả của Bộ Quốc phòng Nga cần phải được chú ý.

"Hành động đáp trả của Nga sẽ bao gồm các cuộc tấn công tên lửa vào những tổ chức đối lập và các vị trí quân sự của các lực lượng đặc nhiệm Mỹ".

S-300, hệ thống tên lửa phòng không chính của Nga đã được triển khai tại Syria từ cuối năm 2016.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, có khả năng Nga sẽ sử dụng hệ thống S-400 hiện đại hơn, cũng được điều đến Syria từ cách đây hơn 1 năm.

Tổ hợp phòng thủ tên lửa này có thể thách thức tất cả các loại máy bay hiện đại nhưng Nga lại chưa từng dùng đến tại chiến trường Syria.

Korb nhận định có rất nhiều khả năng Nga sẽ phản đòn tấn công của Mỹ, còn Ashraf thì cho rằng rất nhiều mục tiêu của Mỹ ở Syria có thể sẽ bị tấn công.

"Nếu những tuyên bố của Nga là hiện thực, các tên lửa Tomahawk của Mỹ sẽ bị đánh chặn", ông Ashraf kết luận.

Mỹ bắn 59 tên lửa Tomahawk vào Syria 4/2017

https://www.youtube.com/watch?v=_4gyFOsqZ0E

BÌNH LUẬN

Một năm trước đây 4/2017, sau cáo buộc Syria sử dụng vũ khí hóa học giết hại dân thường, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh tấn công nước này bằng 59 quả tên lủa hành trình Tomahawk phá hủy căn cứ không quân Shayrat.

Năm nay, diễn biến tương tự có vẻ như đang lặp lại sau nghi vấn Chính phủ Syria tiếp tục dùng vũ khí hóa học tấn công người dân ở Douma, Đông Ghouta hôm 7/4/2018. Ông chủ Nhà Trắng lại đang đứng trước quyết định có phát động một đợt tấn công quân sự trừng phạt Syria nữa hay không.

Sau vụ không kích Shayrat vào tháng 4/2017, Mỹ tuyên bố đã phá hủy 20 máy bay chiến đấu, mà theo như miêu tả của Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis là tương đương với 20% sức mạnh của không quân Syria, đồng thời đã làm suy yếu nghiêm trọng căn cứ không quân này.

Tuy nhiên, nhiều báo cáo đưa ra sau đó đã đặt ra nghi vấn về tuyên bố trên của Mỹ vì chỉ vài giờ sau vụ tấn công, các máy bay của Syria vẫn tiếp tục cất cánh.

Lần này, theo giới chuyên gia, nếu ông Trump muốn chuyển tải một thông điệp mạnh mẽ hơn thì một lựa chọn tiên quyết là phải phá hủy hoàn toàn sức mạnh không quân của Syria.

Reuven Ben-Shalom - chuyên gia phân tích quân sự, người từng có 25 năm phục vụ Quân đội Israel (IDF) thậm chí còn coi khả năng quân sự của Syria "như một trò đùa".

Vị chuyên gia này đưa ra một con số minh họa: Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế có trụ sở ở London, không quân Syria có 15.000 binh lính, trong khi con số này của Israel là 34.000, còn của Mỹ là 316.000.

Ben-Shalom nói rằng, ưu thế vượt trội về quân sự của Israel đủ đảm bảo nước này có thể phá hủy hoàn toàn không quân Syria. Mỹ thì hậu quả còn lớn hơn gấp nhiều lần.

Nhưng điều quan trọng ở đây, Ben-Shalom nói thêm, đối đầu không chỉ về khả năng quân sự mà "vấn đề chính yếu là chiếc ô mà Nga đã trao cho Syria. Người Nga đang ở Syria. Nếu Mỹ mạo hiểm tấn công thì rất có thể hành động phiêu lưu này sẽ châm ngòi cho chiến tranh thế giới thứ ba".

Jeremy Binnie, nhà phân tích quốc phòng đồng thời là biên tập viên phụ trách khu vực Trung Đông của Jane's by IHS Markit cho biết: "Hải quân Mỹ có thể sử dụng các tên lửa hành trình Tomahawk để tiến hành một đợt không kích lớn hơn nhiều lần như đã từng thực hiện với căn cứ Shayrat nếu họ huy động đủ tàu khu trục và tàu ngầm tấn công".

Các mục tiêu mục tiêu có nguy cơ cao bị tấn công sẽ là máy bay cùng nhiều phương tiện chiến đấu khác thay vì chỉ là các căn cứ.

Binnie dự đoán, Mỹ có thể phát động một chiến dịch không kích mạnh gấp 4 lần năm ngoài. Vì vậy, "nếu vụ tấn công Shayrat phá hủy được 20% sức mạnh không quân Syria như Mỹ từng tuyên bố thì lần này, với sức mạnh gấp 4 lần, về lý thuyết hoàn toàn có thể xóa sổ lực lượng này".

Tuy nhiên, theo Binnie, cũng cần phải tính tới những tiến bộ của Syria trong lĩnh vực phòng không vì họ đã được tăng cường bởi các hệ thống phòng thủ S-400 của Nga.

Nhưng rủi ro lớn nhất mà ông Trump đang phải đối diện không, có thể không phải là các hệ thống phòng không của Nga, mà là khả năng những người Nga sẽ bị thiệt mạng trong chiến dịch không kích.

Năm ngoái, Mỹ đã cảnh báo Nga trước khi tấn công Shayrat và có thể thực hiện điều tương tự trong năm nay. Người Mỹ cũng biết những chỗ nào ở các căn cứ Syria có người Nga đóng quân. Nhưng Ben-Shalom cảnh báo, trong chiến tranh, mọi thứ vẫn có thể diễn ra ngoài dự kiến.

QUỐC TẾ : Chiến tranh thương mại thế giới (WTO)

Trương Thanh Long

Sưu tầm - Biên soạn - Bình Luận

Tổ chức Thương mại Thế giới (tiếng Anh: World Trade Organization, viết tắt WTO; tiếng Pháp: Organisation mondiale du commerce, viết tắt OMC) là một tổ chức quốc tế đặt trụ sở ở Genève, Thụy Sĩ, có chức năng giám sát các hiệp định thương mại giữa các nước thành viên với nhau theo các quy tắc thương mại. Hoạt động của WTO nhằm mục đích loại bỏ hay giảm thiểu các rào cản thương mại để tiến tới tự do thương mại. 

Ngày 1 tháng 9 năm 2013, ông Roberto Azevêdo được bầu làm Tổng giám đốc thay cho ông Pascal Lamy. Tính đến ngày 29 tháng 07 năm 2016, WTO có 164 thành viên. Mọi thành viên của WTO được yêu cầu phải cấp cho những thành viên khác những ưu đãi nhất định trong thương mại, ví dụ (với một số ngoại lệ) những sự nhượng bộ về thương mại được cấp bởi một thành viên của WTO cho một quốc gia khác thì cũng phải cấp cho mọi thành viên của WTO.

Trong thập niên 1990 WTO là mục tiêu chính của phong trào chống toàn cầu hóa. Việt Nam gia 

nhập và trở thành thành viên của WTO vào ngày 11 tháng 1 năm 2007.


WTO có các chức năng sau:

• Quản lý việc thực hiện các hiệp định của WTO
• Diễn đàn đàm phán về thương mại
• Giải quyết các tranh chấp về thương mại
• Giám sát các chính sách thương mại của các quốc gia
• Trợ giúp kỹ thuật và huấn luyện cho các nước đang phát triển
• Hợp tác với các tổ chức quốc tế khác

WTO có các nguyên tắc sau:

• Không phân biệt đối xử:
  1. Đãi ngộ quốc gia: Không được đối xử với hàng hóa và dịch vụ nước ngoài cũng như những người kinh doanh các hàng hóa và dịch vụ đó kém hơn mức độ đãi ngộ dành cho các đối tượng tương tự trong nước.
  2. Đãi ngộ tối huệ quốc: Các ưu đãi thương mại của một thành viên dành cho một thành viên khác cũng phải được áp dụng cho tất cả các thành viên trong WTO.
• Tự do mậu dịch hơn nữa: dần dần thông qua đàm phán
• Tính Dự đoán thông qua Liên kết và Minh bạch: Các quy định và quy chế thương mại phải được công bố công khai và thực hiện một cách ổn định.
• Ưu đãi hơn cho các nước đang phát triển: Giành những thuận lợi và ưu đãi hơn cho các thành viên là các quốc gia đang phát triển trong khuôn khổ các chỉ định của WTO.
• Thiết lập môi trường cạnh tranh bình đẳng cho thương mại giữa các nước thành viên

Chiến tranh thương mại

Ngày 8/3/2018, khi chính phủ Mỹ ban hành mức thuế đối với nhôm và thép nhập khẩu, ảnh hưởng của quyết định này không chỉ ở những nước chịu tác động lớn và trực tiếp như Canada hay Hàn Quốc, nó còn tác động đến tận Geneva, Thụy Sĩ. Nơi đây có trụ sở của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), cơ quan "gác cửa" cho trật tự thương mại tự do, cầm trịch việc giải quyết tranh chấp thương mại giữa các quốc gia dựa trên luật lệ trong suốt 3 thập kỷ qua.

Ngày hôm đó, trên trang web của Hội đồng Quan hệ Quốc tế (viện chính sách trụ sở tại New York), tác giả Edward Alden có bài viết Trump, China, and Steel Tariffs: The Day the WTO Died (Trump, Trung Quốc và Thuế Thép: Ngày WTO Chết).


Không chết vì Mỹ

WTO đã chết vào ngày Tổng thống Trump tuyên bố áp thuế lên nhôm và thép nhập khẩu vào Mỹ, nhưng nó lại không chết vì nước Mỹ. Đó là cái chết đến từ từ qua nhiều năm. Bản thân Trung Quốc chưa từng tuân thủ hoàn toàn các nguyên tắc WTO về thị trường tự do. Hơn thế, câu chuyện thần kỳ kinh tế của Trung Quốc với những nguyên tắc phi thị trường càng làm xói mòn chính hệ thống này - chứng minh cho thế giới thấy một nền kinh tế không tự do vẫn mang lại thành công.

Báo cáo về việc Tuân thủ WTO đối với Trung Quốc của Mỹ năm 2017 cáo buộc hai thập kỷ sau khi hứa sẽ ủng hộ hệ thống thương mại đa phương của WTO, “chính phủ Trung Quốc tiếp tục theo đuổi hàng loạt chính sách can thiệp và hành động nhằm hạn chế quyền tiếp cận thị trường của các sản phẩm, dịch xuất nhập khẩu cũng như nhà sản xuất và cung cấp dịch vụ nước ngoài”.

Bắc Kinh, trên con đường thực hiện tham vọng phát triển các ngành công nghiệp chất lượng cao làm mũi nhọn, được cho đã sử dụng các chính sách khuyến khích, hướng dẫn và ủng hộ doanh nghiệp trong nước, đồng thời ngăn cản, gây bất lợi hoặc tổn hại đến các công ty nước ngoài. Chính phủ còn yêu cầu các công ty chuyển giao công nghệ để đổi lại quyền tiếp cận thị trường Trung Quốc.

New York Times miêu tả đường từ sân bay Phố Đông về trung tâm Thượng Hải phủ đầy những nhà để máy bay cỡ lớn và những trung tâm thiết kế với tường kính, tất cả đều nằm trong tham vọng của Trung Quốc tạo ra đế chế hàng không đủ sức cạnh tranh với Boeing và Airbus. Hàng loạt nhà máy mới và rộng mọc lên ở các quận công nghiệp của Thượng Hải cũng như nhiều thành phố khác, sẵn sàng sản xuất hàng loạt xe điện, pin cùng nhiều phụ tùng xe khác. Bắc Kinh, với kế hoạch hỗ trợ, hy vọng những nhà xưởng này sẽ thay thế các khu công nghiệp nặng ở Hồ Bắc vẫn ngày đêm xả bụi mù vào Bắc Kinh và đưa nước này trở thành thế lực mới trong ngành hàng không, robot, hóa dược…

Việc sử dụng WTO để giải quyết các tranh chấp và buộc Trung Quốc hành xử công bằng hơn lại không dễ dàng.

Mỹ từng tạo ra ấn tượng rằng cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO vẫn hoạt động hiệu quả. Trong đợt tái tranh cử tổng thống năm 2012, Barack Obama nói trong nhiệm kỳ đầu chính quyền của ông đã khiếu kiện Trung Quốc nhiều hơn cả tổng số đơn kiện mà chính quyền George W. Bush đệ lên trong 8 năm cầm quyền. Những người lạc quan sử dụng những vụ kiện liên quan đến Trung Quốc đang tăng dần để phản ánh cho việc các nước sẽ không đứng im nhìn Bắc Kinh đối xử bất công với doanh nghiệp của họ.

Dù vậy, trong một nghiên cứu công bố cuối năm 2016, Mark Wu, giáo sư trợ lý tại Trường Luật thuộc Đại học Harvard, lập luận rằng số lượng không phải vấn đề ở đây. Với quy mô nền kinh tế lớn dần, đương nhiên số tranh chấp liên quan Trung Quốc sẽ nhiều hơn. Vấn đề, Wu đưa ra ở đây, là cấu trúc đặc biệt của nền kinh tế Trung Quốc mà các luật lệ và cơ chế của WTO chưa được “cập nhật” để giải quyết tranh chấp phát sinh.

Wu từ chối định danh nền kinh tế Trung Quốc bằng một khái niệm truyền thống, thay vào đó gọi nó là “China Inc.” (tạm dịch: Tập đoàn Trung Quốc). Một nền kinh tế định hướng thị trường nhưng không hoàn toàn tuân thủ thị trường, đầy mâu thuẫn cùng tồn tại (và trở nên thịnh vượng). Trong khi vai trò của nhà nước vẫn rất lớn, động lực tăng trưởng lại đến từ các doanh nghiệp tư nhân. Sự can thiệp kinh tế đôi khi không đến từ nhà nước mà còn cả đảng Cộng sản Trung Quốc. Các mối quan hệ đan xen tồn tại trong giới doanh nghiệp và không giống bất kỳ nền kinh tế nào khác trên thế giới.

Với tất cả những mâu thuẫn trên, cơ cấu nền kinh tế ngày hôm nay tồn tại những yếu tố không ai lường trước vào ngày mà Trung Quốc bước chân vào WTO.

"Trong nền kinh tế với mạng lưới chằng chịt các mối quan hệ giữa đảng, nhà nước và các doanh nghiệp với liên hệ với hoặc đảng hoặc nhà nước, hoặc cả 2, làm sao chúng ta xác định được đâu là cánh tay nhà nước can thiệp?", Wu viết.

“Nếu mối liên hệ chỉ có qua đảng Cộng sản, còn nhà nước thì không, vậy chúng ta phải làm sao?”.

“Nếu mối liên hệ chỉ là không chính thức và chẳng có cơ chế kiểm soát nào tồn tại thì sao?”.

Hai thập kỷ trước, khi phương Tây chấp nhận để Trung Quốc gia nhập WTO và bước vào hệ thống kinh tế toàn cầu, họ tin rằng hội nhập kinh tế sẽ thúc đẩy Bắc Kinh mở cửa nền kinh tế (và cả thể chế) và tuân thủ các nguyên tắc thị trường. Hai thập kỷ sau, khi Trung Quốc đã trở nên giàu có vượt sức tưởng tượng của nhiều người, Economist, tờ tạp chí nổi tiếng ủng hộ thị trường mở và từng chia sẻ giấc mơ của phương Tây, chua chát thừa nhận rằng họ đã sai về Bắc Kinh.

Trung Quốc giờ đây cũng không muốn chỉ là “công xưởng của thế giới”, không muốn tiếp tục để các ngành công nghiệp nặng nhuộm đen bầu trời và dòng sông của họ trong khi vẫn phải dựa vào lực lượng nhân công giá rẻ. Trong khi đó, các luật lệ và cơ chế đã cũ của WTO đã được thiết lập mà không lường được sự lớn mạnh cũng như cơ cấu phức tạp của nền kinh tế Trung Quốc ngày hôm nay. Chương trình Doha, khởi động năm 2001, và là vòng đàm phán gần nhất của các thành viên WTO để cải tổ luật lệ thương mại, đã thất bại và chưa từng được hoàn tất.


Sự phản bội của Mỹ

Dù vậy, Mỹ, nước đứng sau sự hình thành WTO, mới là nước chính thức phủ nhận các nguyên tắc mà tổ chức này theo đuổi. Trong khi Trung Quốc bước vào WTO với một thể chế khác biệt, sự chấp nhận cho Trung Quốc gia nhập là ván bài của nhiều quốc gia. Mỹ đã đóng vai trò người lãnh đạo và thành viên “gương mẫu” của “câu lạc bộ” WTO trong ba thập kỷ tồn tại tổ chức. Từ đống đổ nát của thế giới sau Thế chiến thứ 2, Mỹ đã là người lãnh đạo để gầy dựng nên Hiệp ước Chung về Thuế quan và Mậu dịch (GATT), tiền thân cho WTO. Việc tuân thủ các luật lệ của WTO nhiều lần đẩy các tổng thống Mỹ vào thế đối đầu với quốc hội và sự phản đối bên trong nước.

Chính quyền Tổng thống Trump, bằng việc áp thuế lên nhôm và thép nhập khẩu, vứt tất cả các nguyên tắc được nhiều đời tổng thống trước giữ gìn “ra ngoài cửa sổ”.

Washington còn mở đường cho quy trình thương lượng "tất cả tự do", theo đó các đối tác thương mại sẽ đổ xô đến Nhà Trắng để xin được loại trừ khỏi các khoản thuế mới áp. CFR nhận định đây là vi phạm rõ ràng đối với sự đồng thuận rằng thương mại phải được tiến hành trên các luật lệ được đồng thuận quốc tế, không phải qua thỏa thuận đặc biệt.

Không những vậy, bằng việc viện dẫn lý do “an ninh quốc gia” để áp đặt rào cản thương mại, tổng thống Mỹ đã “mở chiếc hộp Pandora”, tạo tiền lệ để nhiều nước khác áp dụng lý do tương tự khi họ muốn bảo hộ.

Năm 2002, khi chính quyền Bush “con” áp thuế tạm thời lên sản phẩm thép nhập khẩu, họ lấy lý do là chống phá giá và vẫn tránh viện dẫn an ninh quốc gia (mức thuế này bị gỡ bỏ vào cuối năm 2003, sớm 2 năm so với dự định ban đầu).

"Nước Mỹ, trải qua nhiều đời chính quyền, luôn luôn biết rằng phải cẩn trọng khi sử dụng ngoại lệ về an ninh quốc gia, hoặc các nước khác sẽ dùng nó để làm cớ cho mọi biện pháp bảo hộ mà họ dùng", Foreign Policy dẫn lời Michael Froman, đại diện thương mại dưới chính quyền Obama, và hiện làm việc tại CFR.

Các chuyên gia lo ngại rồi đây “chiếc hộp Pandora” sẽ mở ra. Các quốc gia được tự quyết định khi nào thì kích hoạt điều khoản loại trừ về an ninh quốc gia. WTO không có cơ sở để thách thức khi một quốc gia tuyên bố họ áp đặt rào cản vì lý do này. Ấn Độ, nước đang cự tuyệt những lời kêu gọi chấm dứt việc trợ giá thực phẩm, có thể "theo chân" Mỹ mà viện dẫn lý do này. Những nỗ lực của Mỹ hàng chục năm qua nhằm ngăn chặn Trung Quốc mang "an ninh quốc gia" để bảo vệ chính sách thương mại của họ cũng sẽ bị suy yếu.

Khi Mỹ bắt đầu áp dụng các biện pháp bảo hộ, Trung Quốc, bất chấp những chỉ trích vi phạm và lợi dụng WTO, đang hành xử như người bảo vệ mạnh mẽ nhất của tổ chức lẫn tự do thương mại nói chung. Sau khi chính quyền Trump áp thuế lên nhôm, thép, các đại diện của Bắc Kinh kêu gọi việc kiềm chế và tuân thủ hệ thống thương mại đa phương.

Phần lớn các chuyên gia không nhìn Trung Quốc là người bảo vệ tự do thương mại như Bắc Kinh vẫn đang thể hiện, nhưng thái độ của Mỹ mới là điều gây thất vọng.

Emily Blanchard, chuyên gia về chính sách thương mại tại Trường Kinh doanh Tuck, Đại học Dartmouth, nói trên Foreign Policy rằng chính quyền Mỹ đang hành xử đúng như những gì mà họ thường chỉ trích Trung Quốc. "Tôi vẫn chưa rõ liệu việc chính quyền tuân thủ hệ thống dựa trên luật pháp có quan trọng không", bà nói.

"(Hay là) nếu bạn không thể thắng họ, thì cứ làm giống họ thôi?”.

Có thể WTO đã chết mòn từ lâu, nhưng chuông nguyện hồn chỉ được gióng lên ở nước Mỹ, đất nước đã đặt nền tảng thành lập và lãnh đạo tổ chức trong thời gian dài.

WTO, một giấc mơ đã mất

“Chuyện gì sẽ đến sau đó? Thi thể của WTO sẽ ấm thêm một hồi nữa”.

Đó là cách Edward Alden viết trong bài đăng trên website của CFR. EU đã tuyên bố rằng khối sẽ kiện quyết định của Mỹ lên WTO. Nếu phán quyết nghiêng về phía Mỹ, đó sẽ là lời đầu hàng sớm của WTO trước bất kỳ nước nào viện cớ “an ninh quốc gia”. Nếu phán quyết có lợi cho EU, Mỹ sẽ không công nhận và có thể là bác bỏ cả tính chính danh của WTO trong việc giải quyết tranh chấp. Nếu các nước theo chân Mỹ áp đặt biện pháp bảo hộ thương mại dựa trên lập luận “an ninh” quốc gia, không sớm thì muộn các nguyên tắc của WTO sẽ bị đặt ở thế đối đầu với làn sóng dân túy đang trỗi dậy.

Ông Alden nhận định rằng bất kể WTO phán xử ra sao, tranh chấp của các nước quanh mức thuế mới áp của Mỹ sẽ không được giải quyết gọn ghẽ trong khuôn khổ “câu lạc bộ WTO”. EU, Nhật Bản, Australia và nhiều nước sẽ phải bước vào quy trình đám phán riêng với chính quyền Trump, cố gắng hạn chế tác động mà các doanh nghiệp nước mình phải hứng chịu. Canada và Mexico, hiện đã giành được quyền loại trừ tạm thời, sẽ phải "trả lễ" trên bàn đàm phán lại Hiệp định Tự do Thương mại Bắc Mỹ (NAFTA) để giữ lại sự loại trừ hiện tại.

Trong khi đó, cuộc chiến thương mại với Trung Quốc sẽ leo thang và cơ hội giải quyết tranh chấp chỉ đến bằng thương lượng trực tiếp giữa đôi bên. WTO sẽ được viện dẫn đến trong trường hợp một trong hai bên cảm thấy cơ chế của tổ chức có lợi cho luận điểm của họ, nhưng phán quyết của WTO sẽ không mang tính quyết định bất cứ điều gì. Alden ý thức được rằng việc này phải đến vì đã nhiều năm qua, các luật lệ của WTO không còn đủ sức giải quyết các vấn đề liên quan Trung Quốc nữa. Người ta cần những biện pháp trực tiếp và mạnh mẽ hơn.

Alan Wolff, quan chức Mỹ đang giữ chức Phó tổng giám đốc tại WTO, nói rằng "còn quá sớm để chuẩn bị cho tang lễ của WTO". Như mọi người khác, ông cũng thừa nhận rằng đang có "những mối nguy nghiêm trọng đối với hệ thống giao thương toàn cầu".

Dù vậy, sự thất bại của WTO là biểu tượng của mất mát lớn hơn. WTO, với tiền thân là GATT được thiết lập nên sau Thế chiến thứ 2, nằm trong giấc mơ về trật tự thế giới mới dựa trên luật lệ và các giá trị tự do.

Bài viết trên CFR gọi WTO là nỗ lực can đảm và đầy tầm nhìn để hạn chế bất trắc và tạo ra sự liên tục trong sự giao thương của các quốc gia. Trong một giai đoạn ngắn ngủi, WTO đã cho các quốc gia nhỏ hơn một địa vị tương đối cân bằng với các cường quốc, như khi Antigua và Barbuda kiện thành công Mỹ lên WTO, giành lấy sự kính trọng lớn dù khoản bồi thường nhỏ. Nếu WTO chết, thế giới sẽ trở về trật tự mà trên đó nó đã vận hành hàng nghìn năm qua, nơi những kẻ mạnh làm điều mà họ muốn trong khi những người yếu phải chịu đựng.

"Có một điều quan trọng và giá trị đã mất đi vào ngày hôm qua, lúc Nhà Trắng của Donald Trump công bố rào cản thương mại. WTO là lời hứa đáng yêu về hệ thống kinh tế toàn cầu lý trí hơn, có thể dự đoán hơn và công bằng hơn. Chúng ta hãy để tang nó”, Alden viết. Khi đặt tựa bài viết là Ngày WTO Chết, có lẽ ông lấy cảm hứng từ ca khúc The Night Chicago Died do Mitch Murray và Peter Callander viết vào năm 1974.

Trở về nước Mỹ những ngày u tối đó,
Trong cái nóng của đêm hè,
Ở xứ sở của những tờ đô la,
WTO đã chết.

Ông có muốn sửa lời bài hát lại như vậy không?

BÌNH LUẬN

Trung Quốc là nước sản xuất thép lớn nhất trên thế giới, bán rẻ phá giá tràn lan. Bán nhiều nhất qua Mỹ. Phen nầy, thép Trung Quốc bị ế ẩm, do không bán được nhiều như trước nữa. Hàng thép dự trữ nằm chất đóng.

Tháng 2/2018, Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì đến Mỹ hi vọng thương lượng thuế quan nhập khẩu thép, nhôm. Nhưng, ông Trì phải về tay không.

Ngày 1/3/2018, Chủ tịch Tập Cận Bình phái ông Lưu Hạc, từng tốt nghiệp kinh tế đại học Harvard, Mỹ, cố vấn kinh tế hàng đầu, qua Mỹ để gặp Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer, Giám đốc Hội đồng kinh tế Quốc gia Gary Cohn và Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin. Nhưng, không đạt bất kỳ thỏa thuận nào.

Tổng thống Donald J. Trump đòi sự công bằng thương mại cho nước Mỹ. Không bảo hộ mậu dịch. WTO không can thiệp được.

Thời cựu TT Obama để xãy ra mất cân bằng trong vấn đề thuế quan nhập khẩu thép, nhôm. Gây thiệt hại kinh tế Mỹ rất lớn. Các nước được ưu đải thuế quan nhập khẩu Mỹ. Họ mua thép giá rẽ của Trung Quốc đem bán qua Mỹ cũng giá rẻ, ăn chênh lệch lời. Khiến sản xuất thép Mỹ bị phá sản công nhân Mỹ thất nghiệp hàng loạt. Gây hệ lụy tới ngày nay.

Cho thấy bây giờ Tổng thống Donald J. Trump phải can thiệp để cứu ngành sản xuất thép, nhôm của Mỹ. Đem trở lại việc làm cho công nhân Mỹ.

Nếu việc sử dụng ngoại lệ an ninh quốc gia lan rộng, các tranh chấp thương mại tiềm năng khác mà trong đó nó có thể được sử dụng bao gồm tranh cãi về luật an ninh mạng của Trung Quốc và trong cuộc chiến tranh kinh tế giữa Nga và Ukraine.

Nguy cơ "an ninh quốc gia" trở thành một biện pháp phòng vệ thường xuyên chỉ là một trong những nguy cơ mà WTO đang phải đối mặt. WTO đã cố gắng cập nhật các quy định của mình kể từ khi tổ chức này được thành lập vào năm 1995.

WTO cũng đối mặt với nguy cơ Mỹ phủ quyết những người được bổ nhiệm vào ban phán xử, có thể làm tê liệt cánh dàn xếp tranh chấp của WTO.

THẾ GIỚI : ôtô lao vào đám đông khiến 3 người chết (Đức)

Trương Thanh Long

Sưu tầm - Biên soạn - Bình Luận

Một chiếc xe tải lao vào đám đông người đi bộ tại thành phố Muenster, Đức, khiến 3 người thiệt mạng và hơn 30 người bị thương.

Theo BBC, một xe bán tải đã lao vào đường dành cho người đi bộ tại thành phố Muenster, Đức hôm 7/4/2018. Người phát ngôn của cảnh sát cho biết 3 người thiệt mạng và  hơn 30  người bị thương sau vụ việc.

Chiếc xe bán tải đã lao vào một nhóm người đang ngồi quanh tượng Kiepenkerl tại khu vực thành cổ của thành phố Muenster.

Trước đó, cảnh sát cho biết "đã có một số người chết, trong đó có thể có kẻ tình nghi". Theo Sky News, cảnh sát Đức cho rằng kẻ tình nghi nhiều khả năng đã tự sát ngay tại hiện trường.

Các đơn vị cứu hộ cùng trực thăng đã được triển khai tới hiện trường. Những người bị thương đã được đưa tới bệnh viện hoặc di chuyển tới khu vực sơ cứu di động.

Nhà chức trách cho biết không loại trừ khả năng đây là một vụ tấn công. Cảnh sát đã yêu cầu người dân tránh xa khu vực xảy ra vụ việc.

Theo Reuters, cảnh sát Đức tin rằng kẻ tình nghi hành động một mình. Nhà chức trách cho biết nguy hiểm đã qua.

"Chúng tôi đã ngăn chặn một số vụ tấn công trong quá khứ. Nhưng lần này chúng tôi đã thất bại", hãng thông tấn RP của Đức dẫn lời cảnh sát thành phố Muenster.

Cảnh sát thành phố đã đăng tải thông báo lên Twitter đề nghị người dân không lan truyền tin đồn và thông tin sai lệch.

Vụ lao xe ở thành phố Muenster gợi nhắc lại vụ tấn công kinh hoàng trước đó cũng bằng xe tải tại Đức. Ngày 19/12/2016, một người tị nạn Tunisia đánh cắp xe tải, lao xe vào đám đông ở thủ đô Berlin khiến 12 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương. Thủ phạm được xác nhận có liên hệ với các nhóm Hồi giáo cực đoan.

THỜI SỰ : CSGT không nhìn thấy xe chở 3 cây khủng

Trương Thanh Long

Sưu tầm - Biên soạn - Bình Luận

Theo Dân trí ngày 06/04/2018 - Căn cứ thông tin Tổng cục Đường bộ Việt Nam cung cấp, một chiếc xe chở cây “quái thú” chui lọt kiểm soát giao thông (gồm CSGT và TTGT) của 16 tỉnh, thành; 3 chiếc xe chui lọt 7 tỉnh, thành trước khi bị CSGT Thừa Thiên Huế bắt giữ. Dư luận đặt câu hỏi, lực lượng kiểm soát giao thông thiếu trách nhiệm hay đã được “bôi trơn”?

Như Dân trí đã thông tin, tối ngày 26/3, người dân trên tuyến QL1A thuộc nhiều tỉnh tại Miền Trung không khỏi giật mình trước việc một chiếc xe đầu kéo BKS 73C – 03464 và rơ-moóc BKS - 00338 chở 1 cây gỗ siêu khủng. Gốc cây to lớn, dài hơn 20m, với cành ngọn tua tủa vươn ra khỏi thành băng băng trên quốc lộ 1A.

Hành trình của chiếc xe này được phóng viên, cộng tác viên Dân trí bám theo và điều rất lạ là chiếc xe dễ dàng “chui” qua hầu hết các chốt giao thông trên tuyến quốc lộ 1A trước khi “cập bến” Thủ đô Hà Nội.

Khi dư luận chưa hết bất bình thì đêm 26/3, lực lượng CSGT Thừa Thiên Huế đã bắt giữ 3 xe chở 3 cây cổ thụ với hình dáng tương tự, vượt chiều dài, chiều cao, quá tải cầu đường từ 20-50%.

Cả 4 chiếc xe nói trên đều thuộc sở hữu của Công ty TNHH Cơ khí Hải Sơn, có trụ sở tại TP Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình.

Theo đặc thù, mỗi tỉnh được bố trí từ 1 đến 2 đội CSGT chốt chặn trên tuyến từ QL26 và QL1A, đồng nghĩa với việc chiếc xe chở cây quái thú BKS 73C-03464 đã chui trót lọt ít nhất 20 trạm tuần tra, kiểm soát của lực lượng CSGT 16 tỉnh, thành phố; còn 3 xe bị bắt tại tỉnh Thừa Thiên Huế chui lọt hơn chục trạm của 7 tỉnh. Đây là một điều quá bất thường!

Để làm rõ vấn đề này, những ngày qua, PV, CTV Dân trí đã liên tục liên lạc với CSGT của nhiều tỉnh thành nơi 4 chiếc xe chở 4 cây khủng đi qua. Điều bất ngờ là hầu hết lực lượng tuần tra, kiểm soát của CSGT các tỉnh (trừ Thừa Thiên Huế) đều cho rằng họ cũng không hề thấy bóng dáng, không phát hiện được các xe chở cây nói trên.

Lực lượng CSGT Công an TP Đà Nẵng làm nhiệm vụ trên đường tránh cũng cho biết quá trình tuần tra, kiểm soát không bắt gặp xe chở cây gỗ "khủng" này. Lực lượng CSGT Công an các tỉnh Quảng Trị, Quảng Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa... cũng cho biết như vậy. Trong khi đó, lãnh đạo Trạm CSGT Hải Lăng, thuộc Phòng CSGT Công an tỉnh Quảng Trị nhận định, có thể chiếc xe này "đi vào ban đêm, đúng giờ đổi ca".

Đến trưa ngày 5/4, một ngày sau khi Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình yêu cầu Bộ Công an, Bộ GTVT, Bộ NN&PTNT vào cuộc chỉ đạo kiểm tra, làm rõ vụ việc, CSGT tỉnh Đắk Lắc - nơi rầm rộ khai thác cây - vẫn khăng khăng “không phát hiện” những chiếc xe chở cây "quái thú" đi trên địa bàn.

“Chúng tôi không phát hiện được vì có thể họ trốn tránh lúc chúng tôi thay ca, hoặc lúc chúng tôi không triển khai lực lượng”- Thiếu tá Lý Văn Kết, Phó phòng CSGT Công an tỉnh Đắk Lắk, phân trần.

Sơ đồ đường đi của xe chở cây "quái thú" chui lọt hàng loạt CSGT
từ Đắk Lắk ra Hà Nội (Đồ họa: Tiến Hiệp)

Lời "biện hộ" của CSGT các địa bàn trên khó thuyết phục dư luận. Nhiều bạn đọc đặt nghi vấn: Từ Tây Nguyên ra đến Hà Nội không biết bao nhiêu trạm mà những chiếc xe "khổng lồ" này vẫn qua được. Ở đây lực lượng CSGT thiếu trách nhiệm hay vì đã được "bôi trơn" mà bỏ qua vi phạm?


Sự im lặng khó hiểu của Cục CSGT!

Trước những bất thường nói trên của lực lượng CSGT công an các tỉnh thành, PV Dân trí đã nhiều lần liên hệ với Cục CSGT, trong đó có Thiếu tướng, Cục trưởng Trần Sơn Hà để làm rõ câu hỏi, lực lượng CSGT địa bàn đã làm tròn trách nhiệm hay chưa, lỗi ở khâu nào? Tuy nhiên, tất cả cả các lần PV liên lạc với Thiếu tướng Hà trong nhiều ngày đều bất thành, ông Hà không một lần bắt máy, hồi âm.

Trong khi đó, dù sự việc được đăng tải liên tục và gây bức xúc trong dư luận nhưng Đại tá Lê Xuân Đức - Phó cục trưởng Cục CSGT, phụ trách báo chí - khi được Dân trí liên hệ lại cho biết đang đi công tác nên chưa nắm được!

Cùng thời điểm này, PV Dân trí đã liên lạc lãnh đạo một số phòng CSGT công an các tỉnh để tìm hiểu, liệu Cục CSGT có chỉ đạo gì liên quan đến vụ việc cây quái thú chui lọt nhiều tỉnh thành gây bức xúc dư luận. Và câu trả lời mà PV nhận được là "không thấy Cục CSGT có chỉ đạo gì".

“Chúng tôi chưa thấy Cục CSGT chỉ đạo gì” – lãnh đạo Phòng CSGT công an một tỉnh Miền Trung nói với PV Dân trí vào chiều ngày 2/4, 6 ngày sau khi Dân trí phản ánh bài viết đầu tiên.

Chủ 3 cây đa khổng lồ khai gì với công an?

Zing.vn ngày 07/04/2018 - Theo ông Kiều Văn Chương, ông này mua 3 cây đa của người dân ở Đắk Lắk với tổng giá trị 49 triệu (1.750 € = 2.100 USD). Khi vận chuyển ra Hà Nội, ông Chương sẽ bán lại các cây này cho người khác.

Sáng 7/4, Công an thị xã Hương Thủy (Thừa Thiên - Huế) cho biết cơ quan này đã lấy lời khai của những người liên quan đến vụ 3 cây đa khổng lồ đang được tạm giữ ở phường Phú Bài (thị xã Hương Thủy).

Những người được lấy lời khai gồm chủ 3 cây "khủng" là ông Kiều Văn Chương (32 tuổi, trú xã Tiến Xuân, huyện Thạch Thất, TP Hà Nội), cùng chủ doanh nghiệp vận tải là Công ty TNHH Cơ khí Hải Sơn (trụ sở tại Quảng Bình) và các tài xế lái xe vận chuyển các cây trên.

Tại cơ quan công an, ông Kiều Văn Chương cho biết sau khi được người quen giới thiệu, ông này vào tỉnh Đắk Lắk mua 3 cây đa cổ thụ của người dân. Giá mỗi cây lần lượt là 20 triệu đồng, 15 triệu đồng và 14 triệu đồng.

Các hộ dân làm đơn xin chính quyền xã khai thác và được đồng ý. Ông Chương bỏ tiền thuê người khai thác cây với tiền công 7 triệu đồng/cây, chưa tính tiền xe múc đào đất khoảng vài triệu đồng/cây.

Sau khi khai thác các cây, ông Chương thuê Công ty TNHH cơ khí Hải Sơn vận chuyển cây từ Đắk Lắk ra Thạch Thất (Hà Nội) với giá 35 triệu đồng/cây. Khi vận chuyển về đến Hà Nội, ông Chương sẽ bán lại các cây này cho người khác.

Về 3 bộ hồ sơ của ông Kiều Văn Chương (tự nhận chủ cây) cung cấp cho kiểm lâm, ông Đỗ Quang Tùng, quyền Cục trưởng Cục Kiểm lâm, cho biết vừa nhận được báo cáo từ Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk, về việc xác minh nguồn gốc 3 cây cổ thụ đang bị tạm giữ tại Huế có một bộ hồ sơ không đúng với thực tế.

Đối với trường hợp hồ sơ không đúng với thực tế, ông Tùng cho rằng còn nhiều vấn đề, phải xem lại ai ký, người đó ký có đứng thẩm quyền hay không, người đó ký hay là ai ký giả mạo, ký có đúng trình tự thủ tục hay không… thì lúc đó nhiều cơ quan khác sẽ xử lý.

Trước đó vào tối 30/3, CSGT Thừa Thiên - Huế đã bắt giữ 3 xe mang biển kiểm soát tỉnh Quảng Bình chở 3 cây cổ thụ lưu thông trên quốc lộ 1 theo hướng nam - bắc, qua địa phận xã Lộc Điền (huyện Phú Lộc). Theo CSGT Thừa Thiên - Huế, 3 xe chở cây đều vượt quá chiều dài, quá tải cầu đường từ 20-50%, vượt quá chiều cao hàng hóa.

Các tài xế khai chở cây cho một công ty TNHH từ Đắk Lắk ra Quảng Bình. Trạm CSGT Phú Lộc đã xử phạt chủ 3 xe chở cây cổ thụ khổng lồ số tiền 81,7 triệu đồng, đồng thời tước giấy phép lái xe của các tài xế vi phạm từ 1 đến 3 tháng. Cơ quan chức năng đã yêu cầu chủ, tài xế phải hạ tải cây chở trên xe, hạ chiều cao, giảm chiều dài mới được tiếp tục di chuyển.

BÌNH LUẬN

Dư luận đặt câu hỏi, lực lượng kiểm soát giao thông thiếu trách nhiệm hay đã được “bôi trơn”? Một câu hỏi xưa như trái đất, ai cũng biết câu trả lời! Duy nhất lực lương chức năng CSGT không biết trả lời ra sao!

Dù sự việc chở cây khủng được đăng tải liên tục và gây bức xúc trong dư luận. Nhưng những người thi hành công vụ "3 không" là đúng !!!

Không thấy - Không nói - Không khai !!!

Thật ra việc vận chuyển cây khủng qua 16 tỉnh thành mà các lực lượng chuyên ngành không phát hiện, tuy có vi phạm nhưng chưa nguy hiểm. Chỉ sợ nay mai vận chuyển vũ khí cho kẻ thù thì mới nguy cơ cho an ninh quốc gia. Không gì là không thể. Với tinh thần này các cơ quan quản trị nhà nước Trung ương cần khẩn trương xem xét lại đội ngũ chấp pháp thực thi công vụ?

Tình trạng trên nóng dưới lạnh cần phải xử nghiêm thì việc chống tham nhũng hay những cán bộ thoái hóa phải loại ra khỏi bộ máy công quyền thì đất nước mới đổi mới được.

DU LỊCH : Cách tiết kiệm tiền khi du lịch

Trương Thanh Long

Sưu tầm - Biên soạn - Bình Luận

Giờ đây, việc tiết kiệm tiền cho những chuyến đi sẽ không còn là một điều bất khả thi nữa.
Đã bao nhiêu lần bạn ngậm ngùi ở nhà vì lỡ tay xài số tiền dành dụm cho chuyến du lịch trong mơ? 

Năm 2018 này, đừng lặp lại “bi kịch” cũ nữa mà hãy thử áp dụng các mẹo nhỏ do các phượt thủ và blogger du lịch trên khắp thế giới mách nước, đảm bảo bạn sẽ luôn để dành đủ tiền để du lịch từ A đến Z.

1. Kế hoạch chuyến đi

Trước chuyến đi, hãy lên kế hoạch thật cẩn thận và chi tiết. Bạn có thể sử dụng những trang web có công cụ tìm kiếm du lịch hàng đầu trên thế giới giúp bạn tìm ra cách di chuyển thuận tiện nhất, giá rẻ nhất đến nơi mình muốn bằng bất cứ phương tiện nào như máy bay, xe buýt, xe lửa, xe hơi, phà...


2. Du lịch vào mùa thấp điểm

Đây là nguyên tắc "vàng" nếu bạn muốn tiết kiệm trong chuyến đi. Thông thường, mùa cao điểm mà bạn nên tránh là mùa hè và mùa đông. Giá cả thường bị đội lên rất cao, từ thức ăn, nơi ở đến phương tiện di chuyển. Bạn cũng nên cân nhắc nơi mình đến thời điểm đó có đông người đến hay không.


3. Hãy đi ít địa điểm

Nhiều người có thói quen lên danh sách rất nhiều địa điểm muốn tham quan, sau đó "cố sống cố chết" đi cho đủ những nơi này như một cách để ghi dấu thành tích, "check-in dồn dập" trên mạng xã hội. Tuy nhiên, cách này sẽ khiến bạn chi bộn tiền vào việc mua vé di chuyển. Ở mỗi nơi bạn chỉ lưu lại trong một thời gian ngắn và không thể trải nghiệm hết văn hóa, cuộc sống ở nơi đó.


4. Đi chung nhóm

Bạn có thể đi du lịch cùng bạn bè hoặc người thân để chia sẻ bớt chi phí. Thực tế, nhiều người thích đi du lịch một mình để tìm kiếm sự tự do và thoải mái. Tuy nhiên, nếu muốn tiết kiệm, cách tốt nhất vẫn là tìm thêm một vài người bạn sẵn sàng đi cùng với bạn. Cách này giúp bạn tiết kiệm khoảng 50% chi phí.


5. Chọn quốc gia

Hãy du lịch đến các quốc gia có chi phí sinh hoạt thấp hoặc các quốc gia không yêu cầu thị thực. Bằng cách này, bạn sẽ bớt phí nộp đơn xin visa, đồng thời chi tiêu cũng ít hơn.


6. Dịch vụ đi cùng chuyến xe

Để di chuyển tại các quốc gia lớn, bạn có thể sử dụng dịch vụ đi cùng chuyến xe với những người khác để chia sẻ phí.

Tại châu Âu có dịch vụ Blablacar, Mỹ có Zimride, Nhật Bản có Noritomosan và Ấn Độ có Ridely. Ngoài ra, tại châu Âu, bạn có thể đi các chuyến xe theo dạng "hop-on-hop-off" của hãng Busabout thay cho vé Eurail hoặc Interail.


7. Đặt vé máy bay giá rẻ

Bên cạnh đó, đừng quên đặt vé máy bay giá rẻ thông qua các trang web tìm kiếm chuyến bay của tất cả các hãng hàng không hiện có trên toàn thế giới. Nhiều khảo sát cho thấy vé máy bay giá rẻ thường được bán vào khoảng giữa trưa thứ ba đến thứ tư hàng tuần.

Hầu hết các hãng hàng không đều phát hành giá rẻ vào ngày này. Một số hãng tăng giá vào thứ sáu và nếu không có đối thủ nào có mức giá cao hơn, các hãng này lại bắt đầu hạ giá vé vào thứ hai hoặc thứ ba.


8. Thẻ tín dụng riêng

Nếu có sử dụng thẻ tín dụng, bạn cũng có cơ may nhận được các chuyến bay miễn phí. Hãy đến ngân hàng để hỏi về loại thẻ tín dụng dành riêng cho du lịch. Sử dụng càng nhiều, bạn sẽ càng dễ tích lũy điểm. Khi số điểm đạt đến mức độ nhất định, bạn có thể quy đổi ra thành vé máy bay miễn phí.


9. Nơi ở giá rẻ

Bạn hoàn toàn có thể sử dụng một số mẹo vặt để tìm được nơi nghỉ ngơi với giá rẻ. Ví dụ, hãy liên lạc với bạn bè hoặc người thân ở nơi bạn sắp đến để nhờ họ giới thiệu một chỗ ở tốt hoặc cho bạn ở nhờ nhà họ.

Tùy thuộc vào mối quan hệ với những người này, bạn có thể trả phí hoặc không. Theo phép lịch sự, có thể bạn vẫn phải chi một khoản tiền nhưng chắc chắn là không mắc bằng khi ở khách sạn. Hơn nữa, ở nhờ nhà người quen, bạn có thể nhân tiện nhờ họ giới thiệu hoặc thậm chí là dẫn đến các điểm tham quan nổi tiếng.

Ngoài ra, còn một số cách khác như couchsurfing (dịch vụ trong đó chủ nhà cho phép một người bạn hoặc người lạ ở nhờ nhà miễn phí), giữ nhà (House sitting - chủ nhà sẽ ủy thác toàn bộ căn nhà cho một cá nhân nào đó và xem họ như người giữ nhà), trao đổi nhà (bạn sẽ trao đổi nhà mình với một người lạ đến từ bất kỳ quốc gia nào trên thế giới. Bạn sẽ sống trong nhà của họ, còn họ sống trong nhà bạn trong một khoảng thời gian cụ thể), làm tình nguyện viên làm việc cho một cơ sở nào đó, bù lại họ cung cấp cho bạn chỗ ở và/hoặc thực phẩm miễn phí.


10. Thông tin hữu ích

Hãy liên tục cập nhật thông tin từ những blogger du lịch hoặc các trang web nổi tiếng về du lịch để nhận được những lời khuyên hữu ích.


11. Trọng lượng hành lý

Bạn cũng nên xác định trọng lượng hành lý trước chuyến đi để tránh phải trả thêm bất kỳ khoản phí bổ sung nào tại sân bay.


12. Làm thêm

Trong thời gian đi du lịch, bạn vẫn có thể kiếm một số công việc để trang trải cho chuyến đi, ví dụ như giáo viên dạy tiếng Anh hay "aupair" - tên một hình thức giao lưu văn hóa quốc tế, trong đó các bạn trẻ ra nước ngoài và sinh sống trong gia đình người bản xứ trong thời gian từ sáu tháng đến một năm mà không hề mất bất cứ sinh hoạt phí nào.


13. Lập blog du lịch

Nếu yêu thích viết lách, bạn có thể lập một trang blog để chia sẻ về các chuyến đi và kinh nghiệm du lịch. Rất nhiều công ty du lịch và các thương hiệu sẽ tài trợ các chuyến đi cho bạn. Đổi lại, bạn sẽ phải cho phép họ đặt quảng cáo hoặc viết bài giới thiệu về dịch vụ của họ. Tuy nhiên, bạn sẽ cần nhiều thời gian và công sức để xây dựng được một trang blog du lịch đủ thú vị để thu hút các công ty này.


14. Đi bộ

Trong chuyến đi, hãy tranh thủ đi bộ càng nhiều càng tốt. Điều này không chỉ có ích cho sức khỏe mà còn giúp bạn tiết kiệm chi phí. Thông thường, ban đầu giá vé cho các phương tiện giao thông công cộng trông có vẻ ít, nhưng nếu cộng nhiều chuyến lại, đây cũng là một khoản khá lớn. Bạn chỉ nên dùng cách này nếu điểm đến quá xa. Nên tránh tối đa taxi vì giá cao. Hơn nữa, đi bộ có thể dẫn bạn đến những địa điểm hoặc cảnh quan ít khi được hiển thị trên bản đồ hoặc không thể thấy nếu đi bằng phương tiện công cộng.


15. Đổi tiền

Đừng đổi tiền tại sân bay vì mức giá tại đây thường rất thấp. Tốt hơn, hãy rút ở máy ATM địa phương bằng thẻ của bạn.


16. Nấu ăn

Bạn cũng có thể tiết kiệm tiền mua thực phẩm bằng cách sống như người dân địa phương (ăn thức ăn đường phố hoặc tại các nhà hàng địa phương thay vì tại các địa điểm dành riêng cho du khách), mua sắm nguyên liệu nấu ăn tại chợ…


17. Giao lưu người địa phương

Hãy trò chuyện cùng người dân địa phương càng nhiều càng tốt. Bạn có thể biết được những sự kiện miễn phí để tham gia như lễ hội, hòa nhạc… hoặc một số mẹo để tránh bị gian lận hay trả mức giá quá cao.


18. Liên lạc miễn phí

Đừng quên sử dụng các ứng dụng miễn phí để kết nối như Facebook Messenger, Skype, WhatsApp hoặc Viber thay vì tốn tiền vào các dịch vụ truyền thống. Nếu phí chuyển vùng quá cao hoặc đến những nơi thiếu mạng wifi công cộng, ban có thể sử dụng cục phát wifi và mua thẻ sim gắn vào.

SỨC KHOẺ : Lợi và hại đi bộ với người cao tuổi

Trương Thanh Long

Sưu tầm - Biên soạn - Bình Luận

Phòng Bệnh hơn Chữa Bệnh 

Kinh nghiệm cổ nhân Âu Á đều cho rằng ngăn ngừa bệnh là việc làm cần thiết và quan trọng hơn là để bệnh xảy ra rồi mới trị bệnh. Thực vậy, khi có dấu hiệu thì bệnh đã gây ra những rối loạn về tinh thần và tàn phá về thể chất của con người. Và dĩ nhiên khi bệnh đã xảy ra là phải chữa chạy, nếu không thì đời sống sẽ bị thu ngắn.

Ði bộ được xem là một phương-pháp phòng-bệnh hơn là chữa-bệnh. Nó tiện-lợi vì bất cứ ai cũng có thể luyện-tập được. Không cần trang-bị dung-cụ gì ngoài một đôi giày. Không cần thể-lực cường-tráng cũng như năng-khiếu. Vì thế, được những người cao tuổi rất ưa-chuộng.

Người cao tuổi có nên tập đi bộ?

Giống như mọi môn thể-thao khác, đi bộ giúp tăng-cường sức-khỏe cho cơ-thể. Nó thích-hợp cho những bệnh-nhân tim mạch. Vì không cần tốn nhiều sức-lực, động-tác đơn-giản, có thể tự điều-chỉnh cường-độ và thời-gian luyện-tập. Tuy nhiên, không phải ai tập đi bộ cũng cho kết- quả tốt. Có nhiều người càng đi lại càng bị đau nhiều hơn, đặc-biệt là những bệnh nhân đau khớp.

Với những khớp gối bình thường, khi duỗi gối, lực ép lên khớp chè đùi gần bằng 0. Khi đi bộ, lực ép này bằng 1/2 trọng-lượng cơ-thể, tức vào khoảng 25-40kg. Người càng béo thì tải-trọng này càng lớn và lực càng tăng khi thời-gian đi càng dài. Ðiều này giải-thích nguyên-nhân vì sao một số người cảm thấy đau gối sau khi tập đi bộ. Cơn đau này không giảm đi mà ngày một tăng dần, tỷ lệ-thuận với thời-gian đi bộ, trọng-lượng cơ-thể và mặt dốc, độ gập-ghềnh của đường tập.

Trên thực-tế, nhiều bệnh-nhân đau khớp dù thấy đau cũng cố- gắng tiếp-tục tập đi bộ. Vì vậy, có thể dẫn đến hậu-quả là khớp ngày càng tổn-thương nhiều hơn. Mà đau chính là dấu-hiệu báo- động của cơ-thể, khi đó cần phải giúp cơ-quan bị bệnh được nghỉ- ngơi để hồi-phục trở lại. Khớp xương cũng vậy, khi đau nhức là do bị viêm khớp, sự nghỉ-ngơi lúc này rất cần-thiết và cũng là phương-pháp giúp giảm đau. Nếu cứ đi bộ trong khi viêm khớp gối, chắc-chắn bệnh- nhân sẽ bị đau hơn.

Ða số người cao tuổi, ai cũng bị thoái-hóa khớp gối (osteoarthritis).Thực-chất của bệnh là tình-trạng lão-hóa của khớp gối qua nhiều năm; Các lớp sụn khớp bị hư-hỏng, trục xương cong vào trong. Càng đi nhiều sẽ càng làm khớp hư thêm. Lý-do là khi đi đứng, sẽ tạo một sức đè ép lên các mặt sụn khớp đã bị thoái-hóa. Lớp sụn đó có tác-dụng hấp-thu lực đè ép. Nay tác-dụng này giảm đi hoặc không còn nên sẽ tạo những sang chấn trên hai đầu xương. Gây ra hiện-tượng viêm khớp. Từ đó, dẫn đến cơn đau khớp khi bệnh-nhân đứng hay đi. Vì thế, với những bệnh-nhân này, người ta khuyến-cáo phải hạn-chế đi lại. Khi đi bộ, cần phải có nạng hay gậy nâng-đỡ để giúp giảm tải-trọng lên bề mặt khớp hư.

Với những lý-do trên, các chuyên-gia về xương khớp đã đánh-giá đi bộ không phải là môn thể-thao tốt đối với người cao tuổi.


Tập luyện môn gì thích hợp cho người cao tuổi

Những người cao tuổi không có triệu-chứng đau gối, vẫn có thể tập đi bộ. Nhưng cần lưu-ý đến cường-độ và thời-gian tập-luyện sao cho phù- hợp với cơ-thể. Khi có triệu-chứng đau nhức. Cần giảm bớt mức-độ tập luyện hay nghỉ-ngơi một thời-gian rồi mới tập lại. Có nhiều người tập đi bộ từ thời còn trẻ, không có vấn-đề gì. Nhưng một ngày nào đó, khi tuổi đã cao bỗng thấy có vấn-đề ở đầu gối. Ðó là vì họ không biết giảm bớt sự vận-động cho phù-hợp với tuổi-tác. Chỉ cần đi ít lại, chậm hơn một chút sẽ giúp cơ-thể dễ chịu ngay.

Người cao tuổi rất cần có sự vận-dộng, nhưng phải phù-hợp với thể trạng. Nguyên-tắc vận-động ở người cao tuổi là nhẹ-nhàng, chậm và liên-tục. Tại sao phải như vậy? Vì cơ-thể người cao tuổi như một cái máy cũ- kỹ, quá-trình lão-hóa khiến các hệ-thống cơ-bắp, dây chằng không còn tính đàn-hồi tốt nữa. Những cử-động vừa nhanh, vừa mạnh có thể làm tổn-thương các cơ-bắp và dây chằng vốn dĩ đã chai cứng. Tinh giãn nở đã yếu nhiều. Sự cử-động chậm và nhẹ sẽ giúp co giãn từ từ các dây-chằng và cơ-bắp. Nếu luyện-tập liên-tục và đều-đặn. Nó sẽ giúp cải-thiện rất nhiều sự dẻo-dai của các khớp xương.

Với người cao tuổi, đi xe đạp tốt hơn đi bộ. Tốt nhất là tập võ dưỡng- sinh. Ðặc-điểm của các động-tác trong bài quyền được thực-hiện thật chậm-rãi, phong-thái nhẹ-nhàng, đặt ý-nghĩ và hơi-thở đi theo động-tác của tay chân. Nguyên-lý này hoàn-toàn phù-hợp với thể-chất của người cao tuổi. Thực-tế cho thấy nhiều người tập đã cảm thấy cơ-thể ngày càng khỏe hơn, ít bệnh-tật đau-ốm vặt. Tuy nhiên, cần lưu-ý môn võ dưỡng-sinh hiện nay đã bị người ta cải-biến rất nhiều. Mỗi người thêm-thắt một chút, khiến nó không còn giữ được cái thần-khí nguyên- thủy của người xưa.

Ví dụ người ta cho các cụ ông, cụ bà tập những bài tập khởi-động của các môn thể-dục thể-thao phương Tây như xoay gối, cúi gập người, bẻ lưng, thậm chí chạy nhảy tại chỗ. Những động- tác này rất hại cho các khớp, đặc-biệt là cột sống thắt lưng và khớp gối. Chúng chỉ thích-hợp cho thanh-niên luyện-tập các môn thể-thao mạnh- mẽ. Chứ không phù-hợp với cơ-thể người cao tuổi.


Bệnh nhân tim mạch có nên tập đi bộ ?

Với những bệnh-nhân trẻ tuổi, hệ-thống khớp xương gân cơ còn tốt, thì đi bộ là môn vận-động hàng đầu được chọn-lựa để luyện-tập, có thể giúp nâng cao sức chịu đựng và sức làm việc của tim. Tuy nhiên, sự vận-động quá mức cũng sẽ làm xấu thêm tình-trạng suy tim và bệnh thiếu máu cơ tim. Ðã có những bệnh-nhân tử-vong trong khi đi bộ do cố-gắng tập quá sức. Thời-gian đi bộ và quãng đường đi cần được theo-dõi và giám-sát bởi bác-sĩ.
 
Với người cao tuổi bị bệnh tim mạch thì sao? Sở dĩ bác-sĩ khuyên những bệnh-nhân tim mạch nên đi bộ vì đây là một môn vận-động nhẹ- nhàng, không tốn nhiều sức. Ai tập cũng được vì nó đơn giản, không cần sân tập và trang thiết bị kèm theo. Nhưng một khi đã có vấn-đề xương khớp, tại sao bạn không chọn lựa những môn khác tốt hơn như tập võ dưỡng-sinh, thể-dục tay không, đạp xe đạp, bơi lội. Khi tập đi bộ, cần cân nhắc cường độ theo tuổi tác; Thời gian tập và quãng đường đi cần phải giảm dần theo thời gian (là điều căn bản khác với khi còn trẻ). Ði tập vào buổi sáng cần giữ ấm và mang giày thích-hợp với bàn chân. Khi có triệu-chứng đau gối hay đau lưng thì lập tức phải nghỉ-ngơi hoặc giảm ngay thời-gian đi.


Lợi ích của việc đi bộ 30 phút mỗi ngày

Trong xã hội hiện đại, con người chúng ta đang bị cuốn vào một mạng lưới công nghệ. Bận rộn của công việc khiến nhiều người ít có thời gian để tập thể dục, chăm sóc đến sức khỏe của bản thân.

Đừng nghỉ rằng, đầu tư tiền để tập gym mỗi ngày sẽ giúp cho bạn có được sức khỏe như mong muốn, chỉ cần dành 30 phút đi bộ mỗi ngày cũng sẽ mang lại vô vàn lợi ích cho sức khỏe của bạn.

Đây là một bộ môn thể thao mà tất cả cả các bộ phận của cơ thể đều hoạt động cùng lúc và đốt cháy lượng calo lớn. Giúp phòng chống nhiều bệnh tật, tinh thần thoải mái, tăng năng suất và hiệu quả trong công việc.

Dưới đây là những lợi ích của việc đi bộ 30 phút mỗi ngày nên biết:

Đi bộ giữ trái tim luôn khỏe mạnh
Đi bộ mỗi ngày làm tăng nhịp tim của chúng ta. Điều này cải thiện lưu thông máu, kiểm soát huyết áp, giảm lượng cholesterol xấu trong cơ thể và làm tăng cholesterol tốt.

Tăng quá trình chuyển hóa trong cơ thể
Đi bộ kích thích hệ tiêu hoá và giúp dạ dày tiết ra nhiều enzym, dịch vị để tiêu hóa thức ăn. Điều hữu ích cho việc thúc đẩy quá trình tiêu hóa và tăng tỷ lệ trao đổi chất trong cơ thể. Ngăn ngừa đầy bụng, khó tiêu, đầy hơi và các vấn đề tiêu hóa khác.

Ngăn ngừa loãng xương
Đi bộ hàng ngày tăng cường chức năng xương khớp và làm xương luôn chắc khỏe, dẻo dai. Ngoài ra, đi bộ vào sáng sớm sẽ hấp thụ tối đa lượng vitmin D có trong ánh nắng mặt trời làm tăng hấp thụ canxi trong xương. Đi bộ cũng ngăn ngừa các dịch khớp khỏi bị khô, tránh khỏi tình trạng bị bệnh viêm khớp.

Tăng cường cơ bắp
Đi bộ mỗi ngày giúp làm cơ bắp luôn chắc khỏe và tăng tỷ lệ cơ vùng cánh tay, bắp đùi và mông. Không cần phải tập luyện vất vả trong phòng tập Gym

Cải thiện hệ thống miễn dịch
Đi bộ tăng cường hệ thống miễn dịch bằng cách kích thích cơ thể tăng sản xuất bạch cầu. Những người thường xuyên đi bộ được ghi nhận ít có nguy cơ bị cảm cúm hoặc cảm lạnh do nhiễm khuẩn thông thường.

Kích thích hoạt động não bộ
Đi bộ làm tăng hoạt động trong tế bào não của chúng ta. Ngăn ngừa sự mất mát của mô não, nó liên quan trực tiếp đến chứng mất trí nhớ và chứng sa sút trí tuệ ở lứa tuổi già. Mỗi ngày đi bộ được biết đến để cải thiện sức mạnh trí nhớ của bạn và ngăn ngừa các bệnh như Alzheimer

Tăng năng lượng
Đi bộ mỗi ngày giúp phòng chống được nhiều bệnh tật. Chỉ cần đi bộ 30 phút mỗi ngày, cơ thể của bạn sẽ luôn khỏe mạnh, năng động cả về tinh thần và thể chất. Đi bộ làm tăng tuần hoàn máu và khả năng vận chuyển oxy của máu. Oxy cung cấp nhiều hơn cho các tế bào và tạo ra mức năng lượng cao.

Giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường
Theo các chuyên gia của hiệp hội nghiên cứu bệnh tiểu đường thì đi bộ 20-30 phút một ngày sẽ giúp lượng đường trong máu thấp hơn trong 24 giờ.

Thư giãn, giảm căng thẳng
Đi bộ trong công viên và nghe những bản nhạc yêu thích giúp giảm bớt căng thẳng trong tâm trí của bạn. Ngoài ra, tâm trí bắt đầu sản xuất ra oxytocin, kích thích sự hưng phấn. Điều này làm giảm nguy cơ mắc chứng trầm cảm. Đi bộ là một liều thuốc giảm căng thẳng tự nhiên, đồng thời cải thiện giấc ngủ hiệu quả.

Cải thiện hoạt động của hệ hô hấp
Theo Arthritis Foundation, đi bộ cải thiện hơi thở của bạn. Khi đi bộ, tốc độ hít thở tăng lên, khi đó khí oxy được hấp thụ nhanh hơn vào máu giúp loại bỏ các chất thải độc hại.

Giảm mắc ung thư vú
Một nghiên cứu của Hiệp hội Ung thư Mỹ tập trung vào nghiên cứu việc đi bộ 30 phút mỗi ngày có thể làm giảm nguy cơ bị ung thư vú 14% so với người không bi bộ thường xuyên

Tăng tuổi thọ
Các nghiên cứu cho thấy rằng đi bộ mỗi ngày cùng với chế độ ăn uống lành mạnh làm tăng tuổi thọ ít nhất 5 đến 7 năm. Đi bộ giúp giải quyết hầu hết các vấn đề sức khoẻ của chúng ta. Một chế độ ăn uống điều độ, lành mạnh cùng với 30 phút đi bộ mỗi ngày sẽ giữ cuộc sống của bạn tràn đầy năng lượng, khỏe khoắn và hạnh phúc

BLOG : Sông Mekong, con đường thứ hai Trung Quốc tiến xuống Đông Nam Á

Trương Thanh Long

Sưu tầm - Biên soạn - Bình Luận

Sông Mê Kông

Sông Mê Kông là một trong những con sông lớn nhất trên thế giới, bắt nguồn từ Tây Tạng, chảy qua Trung Quốc, Lào, Myanma, Thái Lan, Campuchia và đổ ra Biển Đông ở Việt Nam.

Bản đồ lưu vực sông Mekong

Tính theo độ dài đứng thứ 12 (thứ 7 tại châu Á), còn tính theo lưu lượng nước đứng thứ 10 trên thế giới (lưu lượng hàng năm đạt khoảng 475 triệu m³). Lưu lượng trung bình 13.200 m³/s, vào mùa nước lũ có thể lên tới 30.000 m³/s. Lưu vực của nó rộng khoảng 795.000 km² (theo số liệu của Ủy hội sông Mê Kông) hoặc hơn 810.000 km² (theo số liệu của Encyclopaedia Britannica 2004). Sông này xuất phát từ vùng núi cao tỉnh Thanh Hải, băng qua Tây Tạng theo suốt chiều dài tỉnh Vân Nam - Trung Quốc, qua các nước Myanma, Thái Lan, Lào, Campuchia trước khi vào Việt Nam. Các quốc gia kể trên (trừ Trung Quốc) nằm trong Ủy hội sông Mê Kông.

Giao thông bằng đường thủy trên sông Mê Kông gặp nhiều khó khăn do dòng chảy bị thay đổi nhiều theo mùa, các đoạn chảy xiết và các thác nước cao. So với tiềm năng to lớn nếu được khai thác đúng mức, hiện nay, chỉ một phần nhỏ của sông được dùng trong việc dẫn thủy nhập điền và tạo năng lực thủy điện. Tuy nhiên lưu lượng và nhịp độ nước lũ ban phát nhiều lợi ích: biên độ dao động cao (sai biệt khoảng 30 lần giữa mùa hạn và mùa nước lũ) rất thuận lợi cho lối canh tác ruộng lúa ngập nước cho nhiều vùng rộng lớn.

Đặc điểm thủy năng nổi bật của sông Mê Kông là vai trò điều lượng dòng nước bởi hồ Tonlé Sap - hồ thiên nhiên lớn nhất Đông Nam Á - người Việt thường gọi là "Biển Hồ".


Sông Cửu Long

Bắt đầu từ Phnôm Pênh-Campuchia, nó chia thành hai nhánh:
- bên phải là sông Ba Thắc (sang Việt Nam gọi là Hậu Giang hay sông Hậu)
- bên trái là Mê Kông (sang Việt Nam gọi là Tiền Giang hay sông Tiền), cả hai đều chảy vào khu vực đồng bằng châu thổ rộng lớn ở Nam Bộ Việt Nam, dài chừng 220–250 km mỗi sông. Tại Việt Nam, sông Mê Kông còn có tên gọi là sông Lớn, sông Cái.

Tập hợp của cả chín nhánh sông lớn tại Việt Nam được gọi chung là sông Cửu Long.


Sông Mekong, con đường thứ hai Trung Quốc tiến xuống Đông Nam Á

Theo RFA ngày 02/05/2017 - Giữa tháng tư báo chí Thái Lan liên tục đưa tin một đoàn khảo sát Trung Quốc bắt đầu thăm dò các thác ghềnh ở thượng nguồn sông Mekong trên lãnh thổ Thái Lan để có thể phá các thác này mở đường cho tàu bè đi lại giữa các nước hạ lưu và Vân Nam Trung Quốc. Nhiều nhà hoạt động môi trường Thái Lan đã tổ chức phản đối chuyện này.


Tác hại môi sinh và kinh tế

Ngày 25 tháng 4 năm 2017, báo Tuổi trẻ tại Sài Gòn cũng đưa lại thông tin chuyện Trung Quốc khảo sát các thác ở Thái Lan để có thể chuẩn bị phá thác, khơi dòng cho tàu bè lưu thông. Tuy nhiên không thấy báo dẫn lời các chuyên gia trong nước về thông tin này.

Chúng tôi đã trao đổi với Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Viện trưởng viện nghiên cứu biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Cửu Long để hỏi ý kiến ông về chuyện này.

Tiến sĩ Lê Anh Tuấn (Viện trưởng viện nghiên cứu biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Cửu Long) cho biết là nếu các thác vùng thượng du sông Mekong thuộc lãnh thổ Thái Lan bị phá thì sẽ ảnh hưởng nhiều đến các loài cá sống ở đó, cũng như là sẽ gây lụt nặng và nhanh hơn vì các ghềnh thác là nơi giữ chậm lại dòng nước lũ. Tuy nhiên Tiến sĩ Tuấn nói rằng việc phá thác này không chắc ảnh hưởng nhiều đến vùng đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam vì nó nằm khá xa.

Tiến sĩ Trần Nhơn, nguyên Thứ trưởng bộ thủy lợi của Việt Nam nói rằng không thể nói chính xác tác hại của những dự án đó như thế nào vì những vấn đề kỹ thuật mà Việt Nam không có tham gia. Theo ông vấn đề nằm ở chỗ là Việt Nam phải có tầm nhìn xa về những vấn đề như thế này từ trước.

“Việt Nam mình có cải dở từ xưa đến nay, theo tôi là không chủ động, cái gì cũng không chủ động. Trên đời này có hai từ đất và nước, mà hai cái từ này theo tôi các nhà lãnh đạo rất là bị động. Đất thì để cho người ta làm này khác rồi la toáng lên, còn nước thì người ta làm đến nơi rồi, duyệt luận chứng, rồi đầu tư rồi thì mới kêu, lúc đó không giải quyết được vấn đề gì hết. Thành ra vấn đề là phải chủ động quan hệ đối ngoại. Coi những việc đó dưới tầm nhìn năm năm, 10 năm, 15 năm, 20 năm, 50 năm. Chứ nếu người lãnh đạo đi họp sông Mekong mà sắp đến ngày họp thì cấp dưới báo là Thủ tướng phải đi, rồi chuẩn bị mấy câu, đi họp nói mấy câu ba điều bốn chuyện thì như thế không giải quyết được vấn đề gì cả.”

Chuyện đất mà ông Trần Nhơn đề cập là những dự án cho nước ngoài thuê đất rừng mà công luận đã lên tiếng quan ngại cách đây không lâu.

Ông Trần Nhơn nói rằng khi không có tầm nhìn trước thì ngay đối với các quốc gia thân thiện với Việt Nam như Lào và Campuchia thì Việt Nam cũng khó lòng lên tiếng khi sự đã rồi, huống hồ một nước như Trung Quốc.

Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, người từng tham gia làm chuyên gia bên Lào thuật lại rằng đã từng gặp những nhóm khảo sát người Trung Quốc ở Hạ Lào với những dụ án phá thác ghềnh ở khu vực thác nước lớn nhất Đông Dương này. Tiến sĩ Tuấn nói rằng ngoài những lo ngại về tác động môi trường lên sinh thái của lưu vực Mekong, nhiều người còn lo ngại rằng khi dòng sông Mekong không còn ghềnh thác nữa, Trung Quốc sẽ dùng con đường này để gia tăng ảnh hưởng kinh tế:

“Có một số người không phải là về môi trường hay sinh thái, họ lại nhìn sự ảnh hưởng của Trung Quốc với các nước ở phía dưới này nhiều hơn. Hàng hóa Trung Quốc sẽ có cơ hội tràn xuống vùng này. Điều này cũng đáng lo ngại, vì hàng Trung Quốc ngoài loại tiêu dùng còn có những loại độc hại, những loại hóa chất, thực phẩm độc hại có thể tràn xuống để bán cho người nghèo. Đó là một điều người ta lo ngại.”


Khống chế Đông Nam Á bằng sông Mekong

Để giải quyết những xung đột lợi ích giữa các quốc gia có chung dòng sông Mekong, hiện nay có Ủy ban sông Mekong gồm bốn thành viên Việt Nam, Lào, Thái Lan, và Cam Pu Chia.

Ông Trần Nhơn bình luận về hoạt động của ủy ban sông Mekong Việt Nam:

“Cái ủy ban sông Mekong khi thì đặt ở bộ thủy lợi, khi thì đặt ở bộ nông nghiệp, rồi bây giờ đặt ở bộ tài nguyên môi trường, theo tôi là rất mờ nhạt trong vài chục năm nay. Cái cách làm việc rất bị động, rất, rất, rất bị động.”

Trên trang web của Ủy ban sông Mekong Việt Nam chúng tôi không thấy đăng tải tin tức về kế hoạch khảo sát và phá thác ghềnh của Trung Quốc tại miền bắc Thái Lan. Tiến sĩ Tuấn nói không rõ là Ủy ban sông Mekong của Thái Lan có tham vấn ủy ban sông Mekong của Việt Nam hay không vì không có thông tin công khai.

Gần đây có những lời đề nghị Trung Quốc tham gia vào Ủy ban sông Mekong với tư cách là một quốc gia có dòng sông Mekong dài nhất. Nhưng theo tiến sĩ Lê Anh Tuấn, người Trung Quốc lúc đầu chỉ muốn thành lập và lãnh đạo một cơ quan gọi là Lan Thương Mekong với trụ sở đặt ở Vân Nam. Lan Thương là đoạn sông Mekong chảy ngang lãnh thổ Trung Quốc. Bây giờ hầu như tất cả các điểm có thể xây dựng thủy điện trên lãnh thổ của mình, Trung Quốc đều đã hoàn tất các đập nước, nay lại mong hợp tác với các quốc gia ở hạ du.

Trung Quốc muốn độc chiếm Mêkông

Theo RFI ngày 27/07/2017, liên quan đến châu Á, tuần báo Courrier international đăng bài “Dòng sông Mêkông được vẽ lại”, trích dịch từ báo Bangkok Post. Bắc Kinh muốn biến dòng sông này thành một tuyến đường trong mạng lưới vận tải, vốn đã chằng chịt, để chuyển hàng hóa Trung Quốc xuống các nước Đông Nam Á.

Ngày 14/11/2015, Trung Quốc đề xuất chương trình Hợp tác Lan Thương-Mêkông (CLM) với mục đích cải thiện giao thương và hợp tác với các nước cùng chung dòng sông là Cam Bốt, Lào, Thái Lan, Miến Điện và Việt Nam. Trong cuộc họp đầu tiên giữa các bên vào tháng 03/2016, thủ tướng Lý Khắc Cường cam kết tháo khoán 1,35 tỉ euro tín dụng và tuyên bố sẵn sàng cấp các khoản tín dụng tổng cộng đến 83,75 tỉ euro nhằm đầu tư vào các công trình hạ tầng lớn và phát triển mạng lưới giao thông trong vùng Mêkông, trong đó có cả hệ thống đường sắt, cảng sông và vận tải hàng không.

Để đạt được các mục tiêu đề ra, nhiều công trình khai quang khu vực Mêkông đã được tiến hành, kể cả việc dùng chất nổ phá đá và các dốc đứng để thương thuyền 500 tấn có thể qua lại được, thay vì những con tầu 100-200 tấn như hiện nay.

Tờ Bangkok Post cho biết cải thiện khả năng lưu thông trên dòng Mêkông đã được một số nhà công nghiệp người Hoa chú ý ngay đầu những năm 2000. Chỉ đến khi dự án Hợp tác Lan Thương-Mêkông được đưa ra, người dân Thái Lan trong khu vực mới biết đến dự án này.

Từ 20 năm qua, Trung Quốc xây dựng rất nhiều đập thủy điện trên dòng sông chảy qua lãnh thổ và từ đó, mực nước lên xuống phía hạ nguồn do Trung Quốc quyết định. Hậu quả là nhiều loài cá đã biến mất khiến ngư dân phải chuyển nghề, nông dân trồng hoa mầu bên bờ sông luôn ngay ngáy sợ nước lên bất thường vì Trung Quốc xả lũ.

Bên cạnh dự án vận tải đường thủy trên dòng Mêkông, Trung Quốc đã phát triển mạng lưới đường bộ nối với Thái Lan nhờ trục cao tốc R3A (2008) đi qua lãnh thổ Lào, cây cầu hữu nghị thứ 4 (2013) giữa Thái Lan và Lào dẫn đến vùng Côn Minh (thủ phủ tỉnh Vân Nam), một hải cảng thương mại mới (2011) tại vùng Chiang Saen (Thái Lan)… Những công trình hạ tầng này đã tạo thêm lực đẩy cho giao thương biên giới, đặc biệt nhờ thỏa thuận tự do mậu dịch giữa Trung Quốc và ASEAN, có hiệu lực từ năm 2010.


BÌNH LUẬN

Trung Quốc muốn khống chế lưu vực sông Mekong cũng giống như khống chế biển Đông vậy. Nghĩa là họ chiếm các đảo, rồi xây ra thành các thực thể, căn cứ quân sự, để không chế sự đi lại ở biển Đông. Còn ở phía Tây thì họ muốn không chế sông Mekong. Họ hoàn toàn không tham gia gì, không cung cấp các số liệu, rồi xây những đập thủy điện xong rồi bây giờ mới nói chuyện hợp tác.